يزدگرد بوده است « 1 » . اين امر را نبايد تصادفى گرفت . مسلّما براى مسيحيان تا آغاز سال نو براى بازگشت از دين خود مهلت داده بودند ، چنان كه نظير همين امر چند سال بعد در زمان سلطنت همين پادشاه اتفاق افتاد و آغاز سال نو را به عنوان پايان تضييق و فشار براى عبادت مسيحى ارمنيان تعيين كردند ( اليزئوس ص 199 ) . پيروز و هرمزد سوّم براى تعيين مدت سلطنت يزدگرد و پيروز بايد از سال مرگ پيروز كه بر ما معلوم است آغاز كنيم . الياس از يك مأخذ قديمى « 2 » نقل كرده است كه در روز شنبه چهاردهم ژانويه 795 سلوكى ( 484 م ) كسوفى رخ داده بوده است و پيروز نيز در همان زمان كشته شده است . همكار من وينكه صحّت اين كسوف كلّى را از نو تاييد كرده است . اين كسوف كلّى را علامت وقوع حادثهء وحشتناكى دانسته‌اند كه بايستى كمى پس از آن اتّفاق بيفتد اگرچه پس از آن زمستان باشد ( زيرا كسوف در زمستان اتفاق افتاده بوده است ) ، زيرا در زمستان در آن نواحى شمالى به ندرت مىشد جنگ كرد . كتاب يهودى سدر الام زوتّا نيز اين رقم را به دست مىدهد و در وقايع سال 416 ويرانى بيت المقدس ( - 484 م ) مىگويد : « در اين سال جهان ناگهان بىپادشاه ماند « 3 » . » بنابراين آخرين سال كامل سلطنت پيروز سالى است كه در بيست و سوم

--> ( 1 ) - گزارش ديگرى كه جمعه 24 آبه و يكشنبه 26 آبه هر كدام ششمين جمعه و يكشنبهء بعد از صوم الحواريين بوده است ( همان كتاب ص 71 س 18 و ص 74 س 4 ) ما را راهنمائى بيشترى نمىكند زيرا ما از تقويم قديم ، پايان اين دورهء روزه را نمىشناسيم . ( 2 ) - حواشى تاريخ روحانيت يا تاريخ كليساى ابن العبرى ( ج 2 ص 65 ) . ( 3 ) - تاريخى كه براى مرگ پيروز در كرم‌خمد از روى حساب حروف داده شده است ( ج 4 ص 187 ؛ مقايسه شود با گرتز ج 4 ص 418 ) محرّف است و شايد صحيح آن - 795 سلوكى باشد .