شاهنشاهى اردشير سالى است كه با بيست و ششم سپتامبر 226 م آغاز مىشود . اما بجز اين ، شاهد معتبر ديگرى نيز دربارهء تاريخ بنياد شاهنشاهى ساسانى در دست است . براى تثبيت آن ابتدا بايد زمان شاپور دوّم را تعيين كنيم . به گفتهء آفراآتس Aphraates سريانى فوريهء سال 655 سلوكى در سال سى و پنجم سلطنت شاپور دوم بوده است ( ص 304 به بعد از كتاب او ؛ و مقايسه شود با صفحات 399 و 440 ) و ماه اوت سال 656 سلوكى در سال سى و ششم سلطنت او بوده است . و همچنين سال ( يوليائى ) سلوكى 621 را كه آغاز آن اول اكتبر سال 309 م بوده است ، سال اوّل سلطنت شاپور دوّم قرار مىدهد . چون آفراآتس در زمان سلطنت شاپور دوم مىزيسته است و آثار او در نسخ خطى قديمى بسيار خوب بر جاى مانده است و به علاوه اوقاتى را كه به دست مىدهد يك شاهد قديمى « 1 » نيز تأييد مىكند اظهارات او محلّ ايراد و اعتراضى نمىتواند باشد « 2 » . الياس نصيبينى نيز سال جلوس شاپور دوم را بر تخت سلطنت سال 621 سلوكى مىداند . و اگر آگاثياس ( 25 / 4 ) انتزاع نصيبين را كه در تابستان 363 مسيحى اتفاق افتاده است در پنجاه و چهارمين سال سلطنت شاپور قرار مىدهد ( با اصلاح يك كلمه به كلمهء ديگر در عبارت او ) درست با حساب مذكور تطبيق مىكند . حال به موجب گفتهء كتاب شهدا ( 15 / 1 ) آغاز تعقيب مسيحيان كه سال صد و هفدهم دولت ايران ( ساسانى ) بوده است ، مطابق بوده است با سال سى و يكم سلطنت شاپور دوم ( يعنى 40 - 339 م ) . رقم

--> ( 1 ) - Geovgius Arabs ، مطابق چاپ رايت ص 22 از مقدّمه . ( 2 ) - كتاب شهدا ( 134 / 1 ، و مقايسه شود با ص 131 ) تصرف قلعهء بىزبدى Phaenicha - Be Zabhde يا فنك را در سال پنجاه و سوم سلطنت شاپور قرار مىدهد ، در صورتى كه فتح اين قلعه در تابستان يا پائيز سال 360 م بوده است كه بنا بر محاسبهء فوق مطابق مىشود با سال پنجاه و يكم يا پنجاه و دوم سلطنت شاپور دوم ( رجوع شود به آمّيان 7 / 20 ) . اما در اينجا مسلما سال شهادت را با سال آغاز مصيبت كه در نتيجهء تسخير مكان مذكور پيش آمده است ، يكى دانسته‌اند . پايان اين كارنامه متأسفانه افتاده است . منابع بعدى ( آميان ص 132 به بعد ) زمان شهادت را 9 - 3 آوريل تعيين مىكند و اين در سال 362 م مىشود .