تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )
429
تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )
جديد روى داده بوده است ) . به نظر مىرسد كه رعاياى سريانى دولت ساسانى در آغاز اين دولت بيشتر نوعى سال قمرى كه آغاز آن بهار بود به كار مىبردند و تاريخگذارى ايشان هم از مبدأ تاريخ سلوكى بود « 1 » . در قرون چهارم و پنجم به جاى آن منحصرا از روى سال سلوكى حساب مىكردند كه آغاز آن اول اكتبر بود و با تقويم يوليائى كاملا سازگار درمىآمد . اين نوع تقويم در ميان مسيحيان سريانى امپراطورى روم نيز رايج بوده است . در زمانهاى قديمتر آغاز اين سال سلوكى با آغاز سال ايرانى فرق بسيار كمى داشته است و مثلا در سالهاى 7 - 224 م كه سال ايرانى با بيست و ششم سپتامبر آغاز مىشده است اين فرق فقط پنج روز بوده است امّا به تدريج بيشتر شده و به سه ماه رسيده است . با اين همه ، باز عمل تاريخگذارى مانند الياس نصيبينى مىتواند قابل توضيح باشد ، زيرا او سالهاى احتسابى سلطنت پادشاهان ايران را با تنها سالهاى رايج در نظر او يعنى سالهاى سلوكى برابر داشته است . چون پادشاهان ساسانى كه در فاصلهء ميان آغاز سالهاى سريانى و آغاز سالهاى ايرانى به سلطنت رسيدهاند چندان زياد نبودهاند ، فرق جزئى حاصل در عمل بىاهميّت است . اردشير آغاز سلطنت اردشير ، بنا به گفتهء آگاثياس « 2 » ( 24 / 4 ) ، در سال 538 سلوكى
--> ( 1 ) - كارنامههاى قديمى شهدا هميشه از روى سالهاى قمرى سلوكى حساب مىكردهاند . در متونى كه ما به دست داريم قسمتى از اين سالها را به سالهاى يوليائى تبديل كردهاند ( به مطالب آينده مراجعه شود ) . ( 2 ) - آگاثياس بر طبق معمول سريانيان از « سال « اسكندرى » سخن مىگويد . سريانيان آن را « سال يونانيان » نيز مىخوانند . گاهى و خيلى به ندرت « سال سلوكى » و « سال مقدونيان » نيز آمده است . در تطبيق سال مذكور با سال چهارم سلطنت الكساندر سوروس كه در يازدهم مارس