تئودور نولدكه ( مترجم : عباس زرياب )
377
تاريخ ايرانيان و عربها در زمان ساسانيان ( فارسي )
سكههاى كهن كه زدهء پيروز يزدگرد و كواذ پسر پيروز بود بنهاد . در هر كيسه از آن چهار هزار مثقال زر زده بود و جمع آن چهل و هشت هزار هزار مثقال مىشد كه به حساب هر هفت مثقال ده درهم + + 68571428 درهم مىگرديد « 1 » . در آن گنجخانه بجز اين ، گوهرها و پوششهاى گوناگون بود كه شمار آن را كس بجز خداى نداند . خسرو مردم را پست مىشمرد و چيزهائى را سبك مىداشت كه هيچ پادشاه رشيد دورانديش سبك نمىدارد . گردنكشى و گستاخى او در برابر خداى بدانجا رسيد كه زاذانفرّخ « 2 » سر پاسداران دربار خود را بفرمود تا همه بنديان را كه در زندان او بودند بكشند . چون اين بنديان را بشمردند سى و شش هزار تن بودند . زاذانفرّخ اين دستور را به كار نبست و آن را به عللى كه به خسرو بازگفته بود به تأخير انداخت . خسرو از چند روى دشمنى مردم مملكت خود را به خود برانگيخت : نخست آنكه ايشان را پست مىشمرد و بزرگان ايشان را خرد مىداشت ، دوم آنكه فرّخانزاد پسر سمى را كه بيگانهء خشنى بود بر ايشان چيره ساخت ، سوم آنكه دستور داد تا بنديان را بكشند ، چهارم آنكه مىخواست سپاهيانى را كه از هراكليوس و روميان گريخته
--> ( 1 ) - طبرى خودش 420 / 571 / 68 گفته است و از كلمهء « ثمانيه » غفلت كرده است . اين كسر در اينجا به روش زبان عربى ذكر شده و تعبير غير دقيقى است از . ارزش مذكور در متن در حدود و يا 029 % كمتر است . چون در اين گونه مبالغ وزن را روى هم رفته ذكر مىكردند ، ارزش آن را به طور خيلى تقريبى تعيين مىنمودند و محاسبهء دقيق معنى نداشت . اين مبلغ از روى ارزش نقره در حدود بيست و هشت ميليون مارك و يا كمى بيشتر از 34 ميليون فرانك مىشود و اين در صورتى است كه حساب متن را صحيح بدانيم و گر نه بيش از ميليون مارك و در حدود 42 ميليون فرانك مىشود ( براى اطلاع بيشتر دربارهء امور مالى رجوع شود به پاسخ پرويز به شيرويه در مطالب آينده ) . ( 2 ) - براى اين نام رجوع شود به بلاذرى ص 300 و ديگران .