اطراف مىفرستادند ، ولى هيچ‌گاه كس در جستجوى آن به سرزمين عرب نفرستاده بودند و آن را نخواسته بودند . خسرو نيز در جستجوى زنانى كه به اين صفت بودند برآمد و آن را ( به اطراف ) بنوشت . در اين ميان زيد نزد خسرو رفت و دربارهء چيزى كه ( به ظاهر ) براى آن رفته بود با وى سخن راند و آنگاه چنين گفت : « مىديدم كه پادشاه كس به جستجوى زنانى براى خود فرستاده است و من صفاتى را كه براى چنين زنانى بايسته است خواندم . من خاندان منذر را نيك مىشناسم و مىدانم كه نعمان ، بندهء تو ، از دختران خود و دختران عمّش و ديگر خويشاوندانش بيشتر از بيست زن به اين صفت كه تو مىخواهى دارد » . خسرو گفت : « پس در اين باره به او بنويس . » زيد گفت : « اى پادشاه بدترين چيزى كه در عرب و به خصوص در نعمان هست اين است كه ايشان خود را از ايرانيان برتر مىشمارند ؛ از اين روى مىترسم كه نعمان اين دختران را پنهان كند ؛ امّا اگر خود نزد او بروم او نخواهد توانست كه ايشان را پنهان دارد . پس مرا بفرست و با من يكى از جانداران خود را كه زبان عربى بداند همراه كن « 1 » . » خسرو مرد چابكى همراه او كرد . زيد با او به راه افتاد و در راه او را گرامى مىداشت و با او به لطف رفتار مىكرد . پس از آنكه به حيره رسيد نزد پادشاه رفت و رسم تعظيم به جاى آورد و گفت : « پادشاه براى زنان و فرزندان خود به چند زن نيازمند است « 2 » و چون مىخواهد تو را كرامت بخشد پيش تو فرستاده است . »

--> ( 1 ) - بعيد به نظر نمىرسد كه گاهى خسرو پرويز از اطراف زنانى در كاخ خود گرد مىآورده است ( رجوع شود به مطالب آينده به رواياتى كه دربارهء عدد زنان او ذكر خواهد شد ) . ابن العبرى در تاريخ روحانيّت ( ج 2 ص 141 ) مىگويد كه چون تير پرويز در گرفتن دوشيزگان حيره به سنگ خورد نسطوريان به شكرانهء آن « صوم العذارى » ( روزهء دوشيزگان ) را معمول كردند . اين خبر درست گزارش بيرونى را ( ص 314 سطر 8 ) به خاطر مىآورد كه صوم العذارى را به مناسبت آزادى عرب در نتيجهء جنگ ذوقار مىداند . در اصل قضيّهء درخواست دختران بايد چيزى از حقيقت باشد كه گاهى آن را به پادشاه حيره ( بيرونى ص 314 س 6 به بعد ) و گاهى به عبد الملك ( ابن العبرى كتاب مذكور ص 139 ) نسبت مىدهند . ( 2 ) - در اينجا براى اينكه غيرت عرب‌هاى مغرور را برانگيزد مىگويد كه اين زنان براى خدمتكارى خواسته شده‌اند .