تشكيلات جاسوسى بهره جست و اين فعاليتها درعين‌حال‌كه بر محبوبيت وى در بعضى مناطق افزود ، اما در جاهاى ديگر تأثيرى معكوس داشت . به‌علاوه ، به مرور ايام ، ساروتقى چنان مقتدر و سازش‌ناپذير شد و چنان عادات مستبدانه و تسلط بر ديگران در او ريشه گرفت كه نه فقط دشمنانش را تحت نفوذ خود درآورد بلكه گاهى هم به منافع دولت تجاوز كرد . ازاينرو در سال 1638 م . اكراه نابجاى او از سازش ، موجبات از دست رفتن قندهار را فراهم ساخت و آن زمانى بود كه در پس‌گيرى بعضى از امتيازاتى كه على مردانخان حاكم محلى ( كه اين امتيازات پيشتر به اسلاف او واگذار شده بود ) مىبايد جزو مساعدتهاى سالانه به ديوان اعلى مىپرداخت ، اصرار ورزيد . على مردانخان به‌جاى لبيك به دعوت دربار مقام و ولايت خود را تحت حمايت امپراتور مغول شاه جهان قرار داد . اين نكته ما را به مسأله روابط خارجى ايران در دوره صفى اول مىكشاند . حتى شرايط عادى تعويض شاه در امپراتورى صفوى طمع قدرتهاى همسايه را براى دخالت در ايران افزايش مىداد . از آنجا كه شاه صفى از خود شخصيتى ضعيف غيرمطمئن و نه‌چندان استوار نشان داد لذا همسايگانش در بهره‌گيرى از مقتضيات لحظه‌اى فرونگذاشتند . در زمان سلطنت شاه صفى بار ديگر دشمنىها در مرزهاى امپراتورى عثمانى ، گرجستان ، ازبكان و هند برانگيخته شد و به از دست رفتن بعضى مناطق مملكت و يا بهرحال لزوم اتخاذ اقدامات متقابل انجاميد . اينكه ايران توانست در اين زمان تا حدودى از زير بار فشارها سربلند از آب درآيد ، ربطى به شاه آن نداشت بلكه در نتيجه مقتضيات و شرايط ديگر بود . نخستين آشفتگيهاى پس از مرگ شاه عباس از يورش اعراب بدوى قبيله بنولام به مناطق پيرامون بغداد برخاست . معهذا اين حركات تأثيرات چندان نامطلوبى در سرنوشت ايران نداشت ؛ و حتى درگيريهاى متعدد آل مشعشع در منطقه حويزه كه از فرودستان شاه بودند و پس از مرگ حاكم شيراز ، امام قلى خان ، چهره نمود ، نيز عواقب نامساعد آنى درپى نداشت . بلكه اين على پاشا ، حاكم مستقل ترك بصره بود كه مشكل آفريد و درگيرى طرفين را ناگزير ساخت . معهذا اخبار ناگوار از طرف غرب به تختگاه اصفهان رسيد و آن اينكه در زمان سلطان جوان عثمانى مراد چهارم ( 49 - 1032 / 40 - 1623 ) وزير اعظمى جسور و خشن به‌نام خسرو پاشا به قدرت دست يافته است . برنامه او اين بود كه از آرامشى كه در نتيجه انعقاد و احياى پيمان صلح سونى ( Szony ) بين باب عالى و امپراتور فرديناند دوم پيش‌آمده‌بود استفاده كرده و ضربه‌اى به ايران وارد سازد . ايرانيان با شنيدن خبر ورود او در تابستان سال 9 - 1038 / 1629 خود را در وضعيت نامساعدى يافتند . زينل خان بيگدلى شاملو ، سپهسالار جديد كل سپاه در رأس نيروهاى