يكى ديگر از شعراى برجسته اواخر دوره تيمورى و اوايل دوره صفوى بابا فغانى است كه در سال 925 / 20 - 1519 رخت به سراى باقى كشيد و غزليات دل‌انگيز و پرشورى دارد . او را بايد يكى از بزرگترين شاعران نوگرا و بداعت‌پيشه عصر خود برشمرد . همدوره او اميدى طهرانى ( متوفى 925 / 20 - 1519 ) است كه غزليات و قصايدى عالى سرود . اهلى ترشيزى ( متوفى 934 / 8 - 1527 ) و نيز اهلى شيرازى ( متوفى 942 / 6 - 1535 ) از زمره اين شعرا بودند . اهلى شيرازى قصايدى دلنشين دارد و يك مثنوى مصنوع با عنوان سحر حلال پديد آورد . هلالى جغتائى كه در سال 935 / 9 - 1528 به قتل رسيد ، غزليات شيوا و شيرين در آغاز سده دهم / شانزدهم به نظم آورد . او علاوه بر غزليات دل‌انگيز ، شاعر سه مثنوى با عناوين ليلى و مجنون ، شاه درويش « 1 » و صفات العاشقين نيز بود . يكى ديگر از شعراى بزرگ و بنام پاره نخست دوره صفوى ، وحشى بافقى ( متوفى 991 / 4 - 1583 ) از مضافات كرمان بود ، او در دوره شاه طهماسپ بسر مىبرد و قصايدى در مدح او دارد . غزلياتش به طرزى زيبا و با احساساتى عميق و پرشور سروده شده است . افزون‌براين ، تركيب‌بند كوتاه او « 2 » در ادبيات فارسى قالبى نو و تازه و سرشار از زيبائى و تازگى و احساس است . شعراى بعدى از مثنوى ناتمام وحشى با نام فرهاد و شيرين و مخصوصا مقدمه آن ، تحسين و تمجيد كرده‌اند . وصال شيرازى در سال 1265 / 9 - 1848 در دوره قاجار اين مثنوى را به اتمام رساند . يكى از همدوره‌هاى وحشى ، محتشم كاشانى ( متوفى 996 / 8 - 1587 ) بود كه در عالم مرثيه‌سرائى يدطولائى داشت . او غزليات و قصايد هم سرود ، ولى يكى از بزرگترين غزلسرايان اين عصر ، جمال الدين محمد بن بدر الدين شيرازى ( متولد 964 / 7 - 1556 ، متوفى 999 / 1 - 1590 ) متخلص به عرفى بود . صيت و شهرت او در دوره صفوى از طريق هند و تركيه در ايران پراكنده شد . عرفى علاوه بر غزليات زيبا و دل‌انگيز با سبك هندى قصايد و مثنويهائى هم به تقليد از نظامى به نظم آورد . يكى ديگر از شاعران قدوه ايران در دوره صفوى ( گواينكه ايرانى نبود ) فيضى فيّاضى دكنى ( متولد 956 / 8 - 1547 ، متوفى 1004 / 6 - 1595 ) برادر ابوالفضل وزير امپراتور اكبر بود . او نيز همچون عرفى در حيات خود به شهرتى درخور رسيد و در قصيده‌سرايى و غزلسرايى و مثنوى دستى چيره داشت . از ميان مثنويهاى معروف او كه به تقليد از نظامى سروده مىتوان از

--> ( 1 ) - اين مثنوى به شاه و گدا هم شهرت دارد ؛ LHP ، جلد 4 ، ص 234 . ( 2 ) - تركيب‌بند ، اشعارى را گويند كه در وزن يكى و در قوافى مختلف باشند . يعنى چند بيت بر يك وزن و قافيه بگويند و در پايان آن يك بيت مقفى بياورند كه با ابيات پيشين در وزن متحد و در قافيه مخالف باشد و اين عمل را چندبار تكرار كنند .