اين امر بر اثر جدالهاى طولانى و خونبار صورت گرفت كه نيمه نخست دوره صفوى را به خود اختصاص داد و موجب رويكرد بحرانهاى سياسى داخلى و خارجى شد . اين كشمكش‌ها بلافاصله در زمان سلطنت اسماعيل اول روى داد و آن زمانى بود كه اسماعيل با نصب يك نفر ايرانى مقتدر به منصب وكيل كه نايب مناب شاه در امور سياسى و نظامى بود ، درصدد برآمد تا اعمال نفوذ و قدرت فرماندهان قزلباش را بىاثر كند . اين كشاكشها در زمان سلطنت شاه طهماسپ اول و شاه محمد خدابنده در طغيان قزلباشان و نيز در قتل ملكه مهدعليا ( 987 / 1579 ) مادر شاه عباس و ميرزا سلمان جابرى وزير اعظم ( 991 / 1583 ) به اوج خود رسيد . « 1 » فصل نهايى اين وقايع پرتحرك را شاه عباس اول با درهم شكستن قدرت و برترى تركمانان به پايان برد و در آغاز سلطنت خويش به اصلاح قواى نظامى پرداخت . اشرافيت قبيله‌اى تركمانان از قدرت خلع يد شد و انواع جديدى از قواى مسلح پديد آمد و سپاه منظمى برقرار شد كه مىتوان آن‌را الگو و منبع عمده‌اى بر تلاشهاى بعدى به منظور ايجاد يك سپاه ثابت در نظر گرفت . يكى از مهمترين نتايج و پىآمدهاى اين اصلاحات نظامى گمارش اعضاى گروههاى قومى گرجى ، ارمنى و چركسى در قواى مسلح و مقامات عاليه دولتى بود . بازسازى قواى مسلح كه در پايان سده دهم / شانزدهم به انجام رسيد ، اصلاحات ديوانى و مالى را نيز به ارمغان آورد . پرداخت حقوق سپاهيان از وجوهات خزانه عامره جاى خود را به نظام فئودالى داد كه سپاه براساس آن قوام گرفته بود . حكومت ايالات كه در اين ايام در دست فرماندهان نظامى تركمانان بود هرچه بيشتر تبديل به اراضى خالصه شد ، با اين نيت كه عايدات و مالياتهاى آنها در اختيار شاه قرار گيرد و او بتواند از آن براى حفظ و نگهدارى سپاهيان استفاده كند . فروپاشى استقلال تركمانان تنها پىآمد اين اقدامات نبود . از نتايج آن تحولات عظيم اجتماعى و قشربندى دوباره‌اى بود كه هنوز دقيقا مورد بررسى قرار نگرفته است . قبايل قزلباش به موجوديت خود ادامه دادند و بعضى از رهبران آنها حتى مناصب خود را دگرباره بدست آوردند ، ولى همه اينها در جهت بازسازى سپاه بود و سياست اينكه تركان و ايرانيان را درهم ادغام كنند . قبايل تركمان حتى در سده دوازدهم / هيجدهم توانستند سلسله‌هاى پادشاهى همچون قاجارها را در ايران ايجاد كنند كه تا پنجاه سال قبل همچنان به موجوديت خود ادامه مىدادند . اتحاد عناصر ترك‌نژاد و ايرانى ( الگوى ازدواج اسماعيل بارها به توسط پيروان او تكرار شد ) در درازمدت امكانات زيادى در اختيار محافل وسيعى از جامعه قرار داد . نكته مهمتر اينكه چون رجال ايرانى

--> ( 1 ) - نگاه كنيد به : سيورى ، « اهميت سياسى قتل ميرزا سلمان » ؛ رويمر ، Niedergang ، اكثر صفحات .