ديگر خراسان را تصرف كنند ، بعيد نمىنمود ، باوجوداين ، در اين جهت نتايج دندانگيرى عايد طرفين نشد . روابط متشنج شاه صفى با مغولان هند ، غير از دلايل متعدد ديگر ، در سال 1636 م . تحت‌تأثير رابطه عجيب ايران - هند قرار گرفت . عبد اللّه قطب شاهى حاكم امارت‌نشين گل‌كنده در دكن ( 1083 - 1020 / 72 - 1626 ) و از اعقاب يكى از پناهندگان شيعى قراقويونلو « 1 » ، بنا به دلايل مذهبى تحت الحمايه شاه عباس اول قرار گرفت و از آن پس نام شاه ايران را در خطبه و مسكوكات وارد كرد . او در اين ايام مناسبات خود را با ايران قطع نمود و پس از پيروزى شاه جهان مغول اعظم بر همسايه‌اش در غرب يعنى شاه بيجاپور ، تحت‌الحمايه شاه جهان درآمد . هنگامىكه شاه صفى در 12 صفر 1052 / 12 مه 1642 در آغاز سىويك سالگى فجئة درگذشت « 2 » سرزمينى را از خود به ارث گذاشت كه مناطق آن نسبت به ايام جانشينى او كم شده بود ولى هنوز مناطق اصلى ايران را شامل مىشد . از ديدگاه ايرانىسازى امپراتورى صفوى ، از دست رفتن مناطق بين‌النهرين - كه بيش‌ازحد معمول بر وسعت كشور مىافزود - بهرحال چندان اهميتى نداشت . آنچه اهميت داشت ، اين بود كه در زمان مرگ او ، اين سرزمين ديگر در تهديد خطرات خارجى و مخصوصا در تهديد امپراتورى عثمانى نبود . بهرحال همين وضع نسبتا آرام و مطلوب بود كه به شاه صفى چهره‌اى نسبتا مقبول مىداد ولى نبايد فراموش كرد كه اين آرامش هم در سايه تلاشهاى رجال مختلفى چون وزير اعظم ساروتقى بود . در شخصيت صفى اول نقاط ضعف چندى وجود داشت كه نقشى قاطع در افول و زوال نهايى ساختار امپراتورى صفوى ايفا كرد . اينها عبارت بودند از فقدان قابليت و اهليت صفى در مقام شاه مملكت و قدرت نامحدود شاه مستبد و تمركز آن در شخص خودش ( مخصوصا از زمان شاه عباس اول ) ، تقويت روند حذف امراى قزلباش و افزايش تمركز دولت . شخصيتى همچون شاه عباس اول لازم بود تا بتواند از اين موقعيتهاى عالى در راه تعالى ايران و مردم آن بهره بگيرد . مردى چون صفى با ذهن و شخصيتى ناتوان ( مردى كه جسما هم ضعيف بود ) براى مقامى چون سلطنت بسيار كم و بىمقدار بود .

--> ( 1 ) - مينورسكى ، « قراقويونلوها و قطب‌شاهىها » در BSOAS ، جلد 17 ( 1955 م . ) صص 75 - 55 . ( 2 ) - براون ، Das erbe Schah Abbas , I ، ص 117 مىگويد كه او در اصفهان مرد ، لافت ، ايران در زمان شاه عباس دوم ، ص 207 ، يادداشت 192 مىگويد كه در كاشان مرد ولى تاريخى كه براى مرگ وى ارائه مىدهد اشتباه است .