موجود در مجموعه شخصى موريس دوروچيلد قابل انتساب است ؛ و به احتمال سيزده نگاره افزوده شده به خمسه نظامى سال 1442 م . و محفوظ در كتابخانه بريتانيا ( ضميمه 25 ، 900 ) دراين سال اجرا شده است « 1 » . اين نسخه كلا دربردارنده چهل و شش نگاره است كه اساس و پايه محكمى براى سبك جديد است . اكثر اين نگاره‌ها تا حدودى با سبك سنتى كار شده ، ولى در هر گروه بعضى از تجارب جديد بخصوص در جايگيرى متوازن و پرمفهوم پيكره‌هاى انسانى اعمال گرديده است . اين تجارب جديد عبارت‌اند از : نگاره « خواجه عبد الله انصارى همراه چهار مريد خود » و نگاره « مناظره عرفا در باغ » در اثر نوائى ؛ نگاره « ورود خسرو به دربار شيرين » در خمسه امير خسرو ؛ نيمه راست صحنه‌اى از باغ ؛ نگاره « سعدى و جوان كاشغرى » در گلستان ، و نگاره « جنگ جمل قبيله ليلى و مجنون » در نسخه نظامى « 2 » به همين دليل براى هريك ازاين تركيب‌بنديها انتخاب شده است . با اينكه گروه بعدى نگاره‌ها فقط دو يا سه سال بعد را شامل مىشود و مىتواند فقط از آن سال 1490 م . باشد ، ولى در اكثر نگاره‌ها از حيث حركت آزاد با محدوديت كمتر - بخصوص با بيش از يك كانون و يا محور - پيشرفتى حاصل شده است . اين گروه مركب از چهار نگاره تقريبا معاصر ، در منطق الطير عطار است كه در سال 1483 م . استنساخ شده امّا در نگاره پنجم تاريخ 8 - 1487 م . آمده است ؛ و همچنين خمسه نظامى - كه براى امير على فارسى برلاس استنساخ شده و خود بدون تاريخ است ؛ ولى يكى از بيست و يك نگاره دربردارنده تاريخ 5 - 1494 م . است . دوتا از نسخه‌هاى نخستين اين گروه در كتابخانه خود سلطان حسين پديد آمده و سومى هم براى يكى از بيكهاى تركى قبيله مقتدر برلاس در هرات تهيه شده است . با اينكه اين نگاره‌ها از نظر تكرار پياپى پيكره‌هاى واحد و يا گروههاى كوچك رابطه نزديك با هم دارند ، ولى اين مسأله ، حالت عكس دارد . بنابراين آن را مىتوان از آثار يك كارگاه واحد و يا گروهى از هنرمندان دانست . در اين ميان رابطه نزديك با گروه نخستين موجود نيست و يا كمتر است ، ولى يك مورد روشن وجود دارد كه پيكره يكى از نگاره‌هاى اثر نوائى با يكى از پيكره‌هاى منطق الطير يكى است . اين مسأله حاكى از آن است كه توليد خمسه نوائى چندين سال طول كشيده است و ترديدى نيست كه اين اثر براساس نگاره‌هاى نسخه‌هاى ديگر كار شده است . از ويژگيهاى آثار اين دوره اين است كه اجراى انها با

--> ( 1 ) - يگانه شاهد موجود درباره تاريخ نزديك اين نگاره‌ها تاريخى است كه در كتيبه منقوش بر روى افريز ساختمان در برگ 77 آمده است : دو رقم نخست آن آشكارا 89 است ؛ ولى رقم سوم آن هم 8 خوانده مىشود و هم 1 ؛ ولى نگارنده احتمال مىدهد عدد 5 باشد . اگر چنين باشد پس تاريخ مورد نظر 895 / 1490 است تا سال 1493 م . يا 1486 م . ( 2 ) - گرى ، نقاشى ايران ( 1930 م . ) ، تصوير 6 ؛ آرنولد ، نقاشى در اسلام ، تصوير XLIII ؛ مارتين ، نقاشى نگارگرى ، جلد 2 ، تصوير 77 ؛ بينيون ، نقاشى نگارگرى ايران ، تصوير LXVII ؛ سچوكين ، نسخ خطى تيمورى ، تصوير CXXVI ؛ پيندر - ويلسون ، نقاشى ايران در سده پانزدهم ، تصوير 7 .