كتابخانه توپ‌قاپى سراى ) « 1 » . چنين مىنمايد كه نوزده نگاره اين نسخه همزمان با كتابت آن بوده كه با مثناى پرمايه‌اى از سبك تيمورى هرات كار شده است ؛ در حالىكه بقيه بعدها بدان افزوده شده ، چون اين امر از كلاه صفوى معلوم مىشود كه در پوشاك پيكره‌ها آمده است . سبك اينها نيز بسيار غنى است و هنرمند براى جذاب نمودن صحنه‌هاى مناظر از حواشى نيز بهره گرفته است . سه تا از نگاره‌هاى اين نسخه يك زمانى از آن جدا شده و امروزه در يك مجموعه خصوصى است « 2 » . يكى از اين نگاره‌ها تاريخ 910 / 5 - 1504 را دارد . در اين تاريخ تبريز به دست اسماعيل پيروزمند افتاده است كه در آن زمان هفده سال داشت . چنين مىنمايد كه اين تاريخ نيز به دليل وجود نگاره‌هاى اوليه صفويان در اين نسخه ، قابل قبول باشد . بنابراين آنها را مىتوان نگاره‌هايى دانست كه تداوم سبك تركمانى تبريز را در اوايل قرن دهم / شانزدهم و دوره صفويان نشان مىدهد . اينها با سبك بهزاد - كه بعدها در خراسان حاكم شد - مباينت زيادى دارد . در اينجا تصوير منظره روشنى از سبك دربارى سلسله‌هاى تركمان امكانپذير است و براساس نسخه‌هاى مذكور ضرورى نيز هست « 3 » و حتى مىتوان برخى ديگر از نسخه‌ها را منسوب به اين مكتب دانست . مهمترين اينها سه نسخه با تاريخهاى متفاوت است . تاريخ الرسل و الملوك طبرى را كه در سال 874 / 1470 تحرير شده ( چستربيتى ، 144 . P ) « 4 » و چهارتا از نگاره‌هاى آن را كه با ويژگيهاى قراردادى سبك هرات اجرا گشته است ، مىتوان از مشخصات كار كتابخانه اوزون حسن دانست . نگاره « حمله بهرام گور به شير » داراى تركيب‌بندى « 5 » شبيه نگاره‌هاى شاهنامه سال 1430 م . بايسنقر است و در عين حال به نگاره‌هاى كتاب كليات تاريخيه شباهت دارد كه براى شاهرخ كتابت شد و امروزه در كتابخانه توپ‌قاپى است . در ضمن شير و نيزار پيشزمينه اين نگاره يادآور موضوعات كليله و دمنه در كتابخانه گلستان است . چنانچه در بالا اشاره شد اين نسخه به مدت

--> ( 1 ) - سچوكين « نقاشى تركمانان و صفويان براساس خمسه نظامى تبريز در سال 886 / 1481 » در AA ، جلد 14 ( 1966 م . ) ، صص 16 - 1 . ( 2 ) - رابينسون ، مجموعه كىير ، صص 9 - 207 ، تصويرهاى 21 - 19 . ( 3 ) - رابينسون ، « مكتب تركمان تا سال 1503 م . » در كتاب گرى ، Arts of the Books ، صص 47 - 215 . ( 4 ) - فهرست كتابخانه چستربيتى ، جلد 1 ، ص 144 ، تصوير 36 ؛ رابينسون ، طراحيهاى استادان ، تصوير 20 و نقاشى نگارگرى ايران ، تصوير 12 ؛ SPA ، تصوير 880 . ( 5 ) - اين نگاره بار ديگر در خمسه نظامى تحرير در سال 849 / 6 - 1445 در هرات ، موجود در كتابخانه توپ‌قاپى ( خزينه ، 781 ) به كار رفته است : سچوكين ، « خمسه نظامى » . اين تركيب‌بندى بار ديگر در نسخه نظامى موزه متروپوليتن ، 13 - 228 - 1913 آمده است يعنى هفت پيكر كه مدتها بر سر تاريخ آن مجادله بود . اخيرا رابينسون در مقاله « نظامى شاهزاده بايسنقر » ، صص 91 - 388 و گروبه در سبك كهن ، صص 7 - 26 پذيرفته‌اند كه از آن كتابت‌خانه بايسنقر بوده است . به‌رغم اين نظريات محكم ، نگارنده معتقد است كه اين نگاره‌ها از آن قرن شانزدهم است و از روى اصل نگاره‌هاى سبك آغازين تيمورى كار شده است .