را جدا كرده است . پلان آرامگاه هشت ضلعى است . از ويژگيهاى شاخص آن گنبد پيازى شكل است كه بر روى ساقه گنبد استوانه‌اى بلند قرار دارد . با تويزه‌هاى عظيمى كه هركدام به طور مماس به مجاورش متصل شده و گويى از پيشكردگى مقرنس قرنيز سر درآورده ، به اين بنا جلوه‌اى چشمگير و ظريف داده است . تويزه‌ها ، قرنيز مقرنس و شيار فوقانى پيرامون ساقه گنبد با خاتمبندى پيكره‌هاى سياه و زرد لوزى شكل بر روى زمينه‌اى از فيروزه‌اى تزيين يافته است . ساقه گنبد با آجرهاى لعابى و غيرلعابى مزين شده كه در بخشهاى نقوش هندسى بالاى شيار وسيع خط كوفى تنظيم و رديف شده است . بخش درونى ، مربع شكل همراه با دهانه پيش‌آمده‌اى درهرجانب است . تحميل هشت قوس تويزه‌اى بين قوسهاى سكنج و قوسهاى چهاردهانه پيش آمده ، تبديل مربع به مدور را امكانپذير ساخته است . قرنيز شانزده‌جانبه كه به وجود آمده ، پايه‌اى براى گنبد درونى شده است . تزيين بخش درونى به طور غيرمنتظره‌اى بىپيرايه است . از اره‌اى از لوحهاى تزيينى شبه رخام شش ضلعى موجود است كه با قاببند حواشى تزيينى محصور شده و در بالاى آن حاشيه كتيبه‌دارى از سنگ ژاسب سبز خاكسترى قرار گرفته است . حاشيه منقوش فوقانى ديوارها و سطح گنبد اساسا با نقشهايى در صفحات مطلا كه برجسته مىنمايد ، تزيين يافته است . مقبره‌ها كه شامل تاوه عظيم يشمى به يادبود تيمور است با طارمى مرمرى كوتاهى محصور شده كه مركب از شاخه گلها و اسليمىهاى گياهى منقور و باشكوه همراه با ستونهاى كوتاه مارپيچ است و اين ستونها طارمى را در كف نگهداشته است . تدفينهاى واقعى در سرداب صورت گرفته است . گنبد دوجداره ، گنبد جاافتاده در ايران قرن هشتم / چهاردهم بود . اگر يكى از گنبدها ارتفاع غيرعادى پيدا مىكرد ، تناسبهاى فضاى درونى آسيب مىديد . براى حل اين معضل از گنبد توخالى داخلى استفاده مىشد . ارتفاع گنبد سقف در گورمير 5 / 22 متر و ارتفاع گنبد بيرونى 09 / 34 متر است . اين سيستم توسعهء گنبد پيازى شكل را نيز امكانپذير مىساخت چون گنبد داخلى نوعى حفاظ براى گنبد بيرونى بود . تبديل مربع به دايره به وسيله شكل شانزده جانبه در تبديل بخش انتقالى به رديف افقى واحد سهم مهمى داشت . آرامگاههاى شاه زنده بناهاى نسبتا متوسطى هستند . گورمير مىبايد تاج مدرسه و خانقاهى مىشد كه در جوار آن قرار داشت . يكى از نمونه بناهاى تدفينى كه اجرايى بس عالى داشت ، مزار احمد يسوى در شهر تركستان به سال 799 / 7 - 1396 بود « 1 » . اين مزار مجتمع كاملى از بناهايى بود كه

--> ( 1 ) - نگاه كنيد به : مانكوفسكايا .