لارستان به امپراتورى صفوى همچنان ضرب شد ، ولى شمار آنها نسبتا كم بود و ارزش آنها را هم پول رايج صفوى تعيين مىكرد چون پول محلى لارستان ديگر وجود خارجى نداشت ولذا يك سكه لارى ( صفوى ) - 125 دينار - 4 1 1 محمدى - 80 1 تومان بود « 1 » . در هرمز كه در قرن دهم / شانزدهم هم تحت نفوذ پرتقاليان بود ، در كنار سكه‌هاى لارى ، سكه‌هاى خاصى از دينار در آن زمان رواج داشت . چنين مىنمايد كه اين سكه‌ها در اواسط قرن دهم / شانزدهم در مقابل پول رايج صفوى اين دوره به نسبت 1 / 4 بود . در آغاز قرن دهم / شانزدهم يك سكه 100 دينارى به نام صدى وجود داشت كه در آن زمان يگانه سكه نقره رايج هرمز به‌شمار مىرفت . سكه 1000 دينارى با نام هزار نيز از طلا بود و « نيم اشرفى » ناميده مىشد . يك اشرفى كه « خرافيم - Xerafim » پرتقالى نام داشت معادل با 2000 دينار هرمزى بود . در سال 1550 م . سكه‌هاى هزارى با نقره نيز ضرب مىشد . يك سكه مسى به نام فلس نيز بود كه ارزش معمولى 10 دينار داشت . پول رايج هرمز تا زمانىكه در سال 1622 م . جذب امپراتورى صفوى شود ، تنزل پيدا كرده بود . در ماوراءالنهر پول رايج تنكه پس از ايام تيموريان در خانات ازبكان ادامه يافت ؛ ولى اغلب اوقات دينار كپكى در كنار آن قرار داشت . بنا به حدس و اشاره رابينو دينار رايج خراسان در سال 1590 م . با دينار رايج كپكى يكسان بود و به دوره حكومت ازبكان در خراسان برمىگشت . البته در آن روزگار ارزش تومان خراسان يك چهارم كمتر از ارزش تومان عراقى ( تبريزى ) صفويان بود « 2 » . در تفسير و تشريح زير از هينتس كه تحقيقات وى در زمينه نظام پولى ايران از اهميت والايى برخوردار است ، پيروى كرده‌ايم « 3 » . در اينجا با تشريح پولهاى رايج مختلف براساس طلا ، جدول ارزشى مفيدى را ارائه داده‌ايم . شرط نخستين اين جدول شناخت ارزش به نسبت طلا در نقره بود - كه هميشه ايام يكسان نبود . اين نسبت با مقابله و ارزيابى اطلاعات انواع منابع درباره پول به دست آمد . اين نسبت در قرن هشتم / چهاردهم 12 : 1 ؛ در اواسط قرن دهم / شانزدهم ، 10 : 1 ؛ در سال 1622 م . باز 12 : 1 بود . در حدود سال 1660 م . اين نسبت به 4 1 13 : 1 ارتقا يافت و در سال 1680 م . به سطح 15 : 1 رسيد . اين نسبت در اواخر قرن دوازدهم / هيجدهم به 12 : 1 عقب نشست .

--> ( 1 ) - رابينو ، سكه‌ها ، مدالها و مهرها ، ص 16 ؛ « Die Spatm ittelalterlichen Wahrungen » ، ص 306 ؛ طبق اشاره تاورنيه و شارل لوكيه . An Acount of The Trade in India ( لندن ، 1711 م . ) ، ص 241 . ( 2 ) - رابينو ، سكه‌ها ، مدالها و مهرها ، ص 13 به نقل از حسن روملو . ( 3 ) - هينتس ، « ارزش تومان » و « Die Spatmittlalter lichen Wahrungen » .