معروف به نجم ثانى « 1 » وكيل شاه اسماعيل ، بابر دريافت كه موقعيت او قابل دفاع نيست . ترديدى نبود كه وى مىبايست تحت اطاعت و اقتدار نظامى فرمانده ايرانى قرار مىگرفت ؛ فرمانده ايرانى هم در برابر تدابير بابر با قتل عام مردم شهر قرشى كه به تصرف آنان درآمده بود ، ترس و وحشت و اضطراب را در بين مردم حاكم ساخت . از اين رو بابر در جنگ غجدوان در 3 رمضان 918 / 12 نوامبر 1512 عقب نشست . در اين ميان ازبكان پيروز شدند و فرمانده صفوى به قتل رسيد ؛ در حالى كه بابر باشتاب تمام عقب نشسته بود . بابر پس از اين واقعه مدت زمان شايان توجهى را در بدخشان گذراند و سرانجام پذيرفت كه ماندن در آنجا براى او آينده‌اى در ماوراءالنهر و خراسان نخواهد داشت . او پس از سال 920 / 1514 يعنى سال برگشتش به كابل ، توجه خويش را به هند معطوف داشت و چندين لشكركشى در اين جهت انجام داد تا اينكه در 8 رجب 932 / 20 آوريل 1526 در نبرد پانيپات ، پيروزى قاطعى بر ابراهيم لودى سلطان دهلى به دست آورد . اين لحظه ، لحظه‌اى بود كه امپراتورى مغولان متولد شد و دولت تيمورى در خاك هند سر برآورد كه تا سده سيزدهم / نوزدهم ادامه يافت . با اينكه بخشهايى از افغانستان و كابل كه تا آن زمان از دست نرفته بود ، در سال 1738 م . توسط نادر تصرف شد ، ولى به اين امپراتورى تعلق داشت ؛ ليكن مركز ثقل آن در هند بود . اين مقتضيات را حملات گاهگاهى بعدى به خراسان و ماوراءالنهر كه گاهى هم پيروزيهاى گذرا در پى داشت ، تغيير نداد . تيموريان نقش زنده خود را در صحنه سياسى آسياى مركزى و غربى در سال 913 / 1507 با پيروزى ازبكان بر فرزندان حسين بايقرا و در نهايت با بازگشت بابر به كابل در سال 920 / 1514 از دست دادند . 8 - سنن سياسى امپراتورى تيمورى امّا ويژگيهاى مشخص دوره تيمورى چه بود ؟ طبق نوشته بارتولد « 2 » ، دولتى كه تيمور براى بازماندگان خود بجا گذاشت از اجزاء برخاسته از سيستم نظامى تركى - مغولى و آرايه‌هاى گوناگون فرهنگ اسلامى تشكيل شده بود كه عموما قالب ايرانى داشتند . رابطه اين عناصر در حالتهاى مختلفى كه بر طبق نگره‌ها و تمايلات حكام و در مواقع مختلف از امپراتورى تيمورى مايه گرفته

--> ( 1 ) - درباره او نگاه كنيد به : براون ، احوال شاه اسماعيل ، ص 81 به بعد ؛ اوبن ، « Etudes Safavides I » ، ص 68 به بعد . ( 2 ) - الغ بيك ، صص 8 به بعد .