ناشى از مستى منجر مىشد ، « 102 » تأثير نفرت‌انگيزى به‌جاى مىگذاشت « 103 » و گهگاه نيز نتيجه آن از دست دادن مقام بود . « 104 » مجازات شراب‌خوارى در انظار عمومى همواره به‌صورت قانون باقى بود اما در عمل فقط به ندرت ، انجام مىشد . « 105 » فقط حشاشيون [ اسماعيليه ] براى مدّتى طولانى ( حد اقل در انظار عمومى ) از مخالفان سرسخت شراب بودند و حسن صباح يكى از پسران خود را به علت ارتكاب به اين معصيت اعدام كرد ، « 106 » درحالىكه بعدها يكى از اعضاء اين سلسله حاكم بر الموت ، كه شراب‌خوار بود ، هربار موفق مىگرديد كه خود را از خطر برهاند ، « 107 » در هر صورت در قرن ششم هجرى قمرى / دوازدهم ميلادى ميگسارى نزد حشاشيون نيز متداول شد تا جايى كه رواج آن را رسما نشانه ظهور امام موعود مىدانستند . - « 108 » اسماعيل پسر جعفر صادق ( ع ) كه در جوانى وفات يافت ( اسماعيليان به نام وى ناميده مىشوند ) ، گويا در اثر اين امر از جانب پدرش . از جانشينى امامت خلع شده باشد . « 109 » البتّه پيش مىآمد كه صرف بيش از حدّ اين نوشيدنى منجر به مرگ شود ، مثلا برطبق گزارشهايى كه در دست است ، يكى از پسران خوارزمشاه آلتونتاش ( سال 425 ه / 1034 م ) در حالت مستى از پشت‌بام سقوط كرد و جان سپرد ، « 110 » و يا اينكه در محافل پايتخت ، اين نظر ، قطعى و ترديدناپذير جلوه مىكرد كه مرگ

--> ( 102 ) . يكى از حكمرانان ال بويه در سال 419 ه / 1028 م : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 127 . ( 103 ) . بندارى : زبدة النصره ، ص 232 ( حدود سال 548 ه / 1153 م ) . ( 104 ) . سال 118 ه / 738 م صلاحيت يكى از شخصيتهايى كه به‌عنوان حاكم خراسان معرفى شده بود از جانب خليفه به‌عنوان « شراب‌خوار » ردّ شد : طبرى : تاريخ 2 ، ص 1660 . ( 105 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 159 ( يكى از امامان زيديه در سال 317 ه / 929 م ) ؛ حدود العالم ، ص 137 ( حدود سال 372 ه / 982 م در گيلان ) . ( 106 ) . جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 210 . ( 107 ) . جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 225 . ( 108 ) . جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 225 ، 228 ( نوشيدن شراب حتى در عيد القيامة در اول رمضان ) . ( 109 ) . جوينى : تاريخ جهانگشا ، ج 3 ، ص 145 ( حدود سال 143 ه / 760 م ) . ( 110 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 410 .