سغديان سمرقند در آغاز سال 58 ه / 704 م هنوز آداب سنتى غذا خوردن خود را حفظ كرده بودند . هرساله ميزى با انواع ماهيها ، نان و كوزه‌اى شراب چيده مىشد ، اين ميز كه كسى را اجازه دست زدن به آن نبود ، براى « فارىها » منظور مىشد . « 35 » مبانى عبادى اين رسم توضيح داده نشده است . به‌عنوان اوقات غذا خوردن قابوس‌نامه ( 473 ه / 1080 م ) صبحانه در صبح ، ناهار در ظهر و شام در عصر را ذكر مىكند و در مورد شام توصيه مىكند كه آن را بايد آن‌چنان به‌موقع صرف كرد كه قبل از به خواب رفتن هضم شده باشد . همچنين توصيه مىكند كه به منظور رعايت سلامتى بهتر است كه فقط دو بار غذاى ( گرم ) خورده شود . - « 36 » از خصوصيّات ويژه ايرانى ، استفاده از چاقو در هنگام غذا بود . « 37 » درباره اصول اقتصادى تغذيه ، يعنى درباره قيمت مواد غذايى به زودى كتابى بسيار مبسوط در دسترس قرار خواهد گرفت « 38 » كه مدّت زمان مورد بررسى ما در اين كتاب را كاملا دربر مىگيرد و از آن ارائه نكات مهمّى در اين زمينه تحقيقى دشوار كه بدان كم توجه شده است ، انتظار مىرود . براى ايران در قرون نخستين اسلامى ، منابع موجود قيمت مواد غذايى را فقط در دوران گرانى اجناس ارائه داده‌اند ، كه بنابراين حاكى از وضع عمومى اقتصادى نيست . « 39 » البته توضيحات اقتصادى تنها بر پايه قيمتها نيز همواره مسئله‌انگيز است ، زيرا كه ما درباره وضع

--> ( 35 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 194 . ( 36 ) . قابوس‌نامه / چاپ ديتز ، ص 427 و بعد . در اينجا آداب ديگرى از غذا خوردن نيز ذكر شده است . ( 37 ) . Goldziher , Shu ub . 154 . ( 38 ) . از : Walter Hinz در Gottingen ، نگاه كنيد به فصل « مناسبات اقتصادى » پاورقى 512 در كتاب حاضر . ( 39 ) . برخى مطالب فقط به‌صورت مواد خام جمع‌آورى شده است : طبرى : تاريخ 2 ، ص 1562 ( سال 115 ه / 733 م مرو ) - نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 81 ( سال 272 ه / 6 - 885 م ) . - ابن اثير : الكامل ، ج 7 ، ص 144 ( سال 275 ه / 89 - 888 م نمك ) - محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص 139 ( سال 581 ه / 1185 م ) - تاريخ سيستان ، ص 385 ، 361 ، 365 ، 383 ، 385 ، 389 ، 396 ( بين سال 399 ه / 10 - 1009 م و 632 ه / 5 - 1234 م ) . قيمت دو شمشير مرصع به سنگهاى قيمتى در آغاز قرن 5 ه / 11 م بالغ بر 50000 دينار مىشد : بيهقى : تاريخ ، ص 223 .