به منظور اينكه مردم عصيان‌كننده ( مثلا عيّاران ) « 175 » را آرام كنند ، از روش گروگان‌گيرى نيز استفاده مىشد . « 176 » بناى استحكامات « 177 » تعداد بناهاى دفاعى در ايران بسيار زياد بود ، زيرا اماكن كوهستانى براى احداث همه نوع استحكامات مناسب است . ايجاد اين بناها اغلب به زمان ساسانيان و يا حتى به قبل از آن بازمىگشت . در مورد فارس اطلاع داريم كه اعراب در آنجا به 73 دژ حمله كردند و بعضى از آنها را از بين بردند تا بدان وسيله آرامش را در سرزمين مزبور برقرار كنند . « 178 » امّا البتّه اعراب نه در اينجا و نه در خوزستان همه دژها را به‌كلى ويران نكردند . نكته جالب توجه اينكه فارس ( قسمتهاى واقع در ساحل خليج فارس ) ، « 179 » حصن العماره ناميده مىشد . « 180 » تعداد زيادى هم دژ و برجهاى آتش براى علامت دهى ، در آذربايجان ، سلسله جبال البرز ، خراسان ، « 181 » خوارزم ، « 182 » فارس و نواحى كوهستانى شرق « 183 » براى مدتهاى طولانى

--> ( 175 ) . مقايسه كنيد با صفحات اوليه فصل « قشربندى اجتماعى مردم » در كتاب حاضر . ( 176 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 150 . ( 177 ) . به طور كلى رجوع كنيد به : Fries 34 - 40 . ( 178 ) . زركوب : شيرازنامه ، ص 43 ؛ ياقوت : معجم البلدان ، ج 6 ، ص 176 . ( 179 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، ص 40 ( قرن 4 ه / 10 م ) . توضيحى راجع به آن نزد ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 271 پائين - ص 273 وسط . ( 180 ) . . . . . . ( 181 ) . در ماوراءالنهر اسپيجاب : مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 273 . درباره پادگانها رجوع كنيد به : Fries 20 . ( 182 ) . در خوارزم احداث تأسيسات جنگى تا دوران اسلامى وجود داشته است و تداوم تدريجى وظيفه ساختن استحكامات در زمانهاى مطمئن آنچه از جانب خوارزمشاه صورت گرفته است ، توسط حفريات به وضوح ديده مىشود : ( براساس صفحه 146 و تصاوير قلاع كشف‌شده به‌وسيله حفريات پس از كوششى كه در ترميم آنها انجام شد ) . Field - Prostov 144 طبرى : تاريخ 2 ، ص 1238 ؛ بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 205 ، 319 و 421 . ( 183 ) . طبرى : تاريخ 2 ، ص 1431 ، 1447 ، 1636 - در فرغانه فقط براى اوزكند مدلّل است : مقدسى :