برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
372
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
اعراب سواركاران ( بهويژه شترسواران ) را از موطن خويش به همراه مىآوردند . « 57 » سپاهيان عرب در ايران ، استفاده از فيل را در ميدان جنگ ( رجوع كنيد به مطالب ذيل ) نزد ايرانيان « 58 » و به خصوص نزد تركان ديدند همچنين ديدند كه نزد اين دو قوم ارابههاى جنگى نقشى ندارد . اينكه زنان را در لشكركشى به همراه مىبردند ، گهگاه اتفاق مىافتاد . « 59 » نظم و ترتيب جديد در ايجاد سپاه ، با تشكيل دولت تركان پيش آمد . آنچه كه غزنويان ابداع كردند ، توسط سلجوقيان تكميل شد . « 60 » در اينجا حاكم نوعى گارد محافظ حقوقبگير ( غلامان سراى ) متشكّل از خراسانىها و ديلمىها تحت فرماندهى ويژه با تسليحات تشريفاتى و تجملى داشت . « 61 » نگهبانان قصر ( درگاه عالى ) ( در زمان نظام الملك 500 نفر ) برطبق نمونه محمود غزنوى از خويشاوندان سران قبيله و ديگر بزرگان ، كه بهعنوان گروگان در قصر زندگى مىكردند ، تشكيل شده بود . « 62 » - علاوه بر آن « ملتزمين » ويژهاى از اسبسواران وجود داشت كه در سرتاسر « نواحى نظامى » حكومت تقسيم ، و در پادگانها مستقر مىشدند . « 63 » فرمانده آنان سپاهسالار ( به عربى : صاحب الجيش ) نام داشت . « 64 »
--> ( 57 ) . سال 109 ه / 28 - 727 م در خراسان ( رابطه ) ، در اينباره رجوع كنيد به : Wb . S . CCLVII : Cohors equestris Praetoria ) ; ( طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1504 ) ؛ سال 119 ه / 737 م حوالى مرو : ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 67 . ( 58 ) . درباره تقسيمبندى پادگان در زمان ساسانيان ( و نيز پرچم ، تعيين خسارت ، مقررات جنگ « از اوستا » و غيره ) رجوع كنيد به : . Christensen 1 205 f ( 59 ) . سال 60 ه / 81 - 680 م از خراسان به ماوراءالنهر ؛ طبرى : تاريخ 2 ، ص 393 ؛ سال 373 ه / 983 م اميرى از آذربايجان : Matth . 32 - پاپك ( بهطورىكه نقل شده است ، مجموعا 7600 ) زن و كودك را در لشكركشيهايش به غنيمت برد : طبرى : تاريخ 3 ، ص 1233 . ( 60 ) . Nazim , Muhammad : The Life and times of Sultan Mahmud of Ghazna , ( Cambridge 1931 ) . 141 f . ; محمّد ناظم UZ . 59 . ( 61 ) . سياستنامه ، ص 85 ، فصل 19 ؛ راوندى : راحة الصدور ، ص 365 . ( 62 ) . سياستنامه ، ص 23 ، فصل 25 . ( 63 ) . جزئيات : راوندى : راحة الصدور ، ص 131 . ( 64 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 218 ، 230 و غيره ؛ بندارى : زبدة النصره ، ص 56 ؛ حسينى : اخبار الدولة السلجوقية ، ص