برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

291

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

مناسبات مالكيت اراضى املاك دولتى ، خاصّه‌ها ، ملك‌ها و اقطاع‌ها اعراب در همان زمان تسلّط ، و اگرنه به طور قطع در زمان معاويه املاك سلطنتى ساسانيان و اراضى موات را ( به‌ويژه در بين النهرين ) ضبط كردند كه بخشى از آن به‌صورت اموال خصوصى ( خاصّ ، ضياع الخاصّهء ) « 1 » خليفه

--> ( 1 ) . براى معنى كلمه رجوع كنيد به تعريف تاريخ سيستان ، ص 275 ( براى سال 290 ه / 903 م ) ، و نيز همان كتاب ، ص 246 ( سال 275 ه / 888 م ) ، علاوه بر آن تعريف « اقطاع السلطان » در سياست‌نامه ، ص 91 . - و نيز : UZ . 63 ; Adolf Grohmann in Erasm us IV ( 1951 ) , SP . 179 f . همچنين در شماره‌هاى بعد ) . - « خاصّه » براى تأمين زندگى حاكم معزول و نظاير آن بود : تاريخ سيستان ، ص 294 . - رجوع كنيد به : . Kremer , Ein . 293 ; Lammens , Om . 82 f . ( سرزمين دهكان در بين النهرين ) ؛ حميد الله ، ج 1 ، ص 171 - 169 ؛ ( براساس برداشت حقوقى ابو يوسف در كتاب الخراج ) F . F . Schmidt : , , Die Occupation im islamischen Recht''im Islam I ( 1910 ) , S . 300 - 353 ; A . N . Poliak : La feodalit ff 1 e islamique'' , in der Rev . des et . islamiques X ( 1936 ) , S . 247 - 265 . - درباره نوع و شيوه‌اى كه براساس آن يحيى : كتاب الخراج ، ص 3 و بعد ، ص 45 ، مسئله تقسيم اراضى را شرح مىدهد ، رجوع كنيد به : . Pfaff 16 - 32