نيشاپور ( براى گرگان ، قومس و رى ، و نيز براى كالاهاى جنوب ايران و همچنين كالاهاى هندى ) « 395 » بود . در جيرفت كرمان ( و نيز در بغداد / سامره به طور مرتب ) در انبارها براى خنك نگاهداشتن پاره‌اى محصولات ، برف به كار مىرفت . خرما ، گردو و فندق و امثال آن و نيز مركبات از خراسان و سيستان ، انبار مىشد . « 396 » وظيفهء تهيه برف در شمال را ماه روكان نزديك ساوه ( در جبال ) برعهده داشت كه آب آن معروف بود و كاروانيان مىتوانستند در آنجا به حدّ كافى آب مناسب فراهم كنند . « 397 » اما وظايف بيشتر به اقتضاى داشتن شرايط طبيعى را ، سيرجان ( براى كرمان ) ، « 398 » طوس - طابران ، « 399 » گا ( هى ) گرم [ جاجرم ، مترجم ] ( براى مناطق نزديكش ) ، « 400 » هرات ( براى رفت‌وآمد كاروانها از فارس به خراسان ) ، « 401 » قاين ( براى كوهستان ) ، « 402 » و بعد سرخس ( براى شهرهاى اطراف خراسان ) « 403 » و سرانجام پسا [ - فسا ] ( براى ميوه‌هاى بلخ ) « 404 » برعهده داشتند . علاوه بر انبارهاى عمده داخل كشور ، كه كلّ آن براى تجارتهاى بزرگ نقش برجسته‌اى دارد ، ابتدا بنادر دريايى و سپس شهرهاى بزرگ تجارى و « بين‌المللى » در كار تجارت حائز اهميّت بود . ايران ، همان گونه كه معروف است ،

--> ( 395 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 315 . - مختصرى راجع به تجارت خوارزم در اينجا ارائه شده است : Gafurov . 177 - 182 ( 396 ) . اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 166 . ( 397 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 364 و بعد - حمل و نقل ميوه‌هاى نگاهدارىشده به‌وسيله برف از خوارزم : ثعالبى : لطايف المعارف ، ص 129 . ( 398 ) . حدود العالم ، ص 124 . ( 399 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 319 . ( 400 ) . حدود العالم ، ص 102 ( سال 982 ) . ( 401 ) . اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 265 . ( 402 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 321 . ( 403 ) . اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 273 . ( 404 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 281 .