دومين شاخه بزرگ صنعتگرى ايران ، توليد ظروف سفالين از همه نوع « 288 » ( در طوس « 289 » [ همچنين سنگ فسان ] ، كاشان ، حوالى نيشاپور ، « 290 » حوالى قومس ، « 291 » رى ، اسپهان ) « 292 » قرار داشت ، به‌علاوه ، توليدات سفالگرى خوارزم به علت سبك بودن و نازك بودن بسيار مرغوب بود . « 293 » مراكز ديگر كارگاههاى سفالگرى پس از حفاريهاى افراسياب ( نيشاپور ) شناخته شد . اينها ، كارگاههايى بود كه پس از پيشرفتهاى حاصل در زمان ساسانيان گسترش يافته بود . « 294 » نيشاپور « 295 » و كاشان « 296 »

--> - Josef von Karabacek : Das arabische Papier'' , in den Mitteilungen aus der Sammlung des Papyrus اين برداشت كه كاغذ پارچه‌اى نه در چين ، بلكه ابتدا Erzherzog Rainer , Band II / III , S . 108 - 117 ; در سمرقند اختراع شده است ، معتبر نيست ؛ مقايسه كنيد با : Stein , Serindia I 650 - 673 كلمه فارسى - عربى كاغذ را بيشتر با منشايى تركى Bertold Laufer : Sino - Iranica , ( Chikago 1919 ) , s . 559 تا چينى مىداند . - برداشت جديدى از انتشار توليد كاغذ در شرق مسلمان در ذيل گزارش شده است : in ( صنعت ورق و كاغذ در دوران اسلامى ) ، Kurkis'Awwad : Al - waraq au al - kagid sinacatuh fil'usural - islamija der : Magallat al - Magma al'ilmi al'arabi XXIII ( مجلة المجمع العلمى العربى ) ( Damaskus 1948 ) , S . 409 - 438 اينكه در اين فرصت صنعتگران چينى به بين النهرين آمده‌اند ، توسط ، يك نفر چينى بررسى شده است : paul pelliot : Das artisans chinoisa la Capitale Abbaside 753 - 762 ' ' , im : T'oung - pao XXVI ( 1929 ) , S . 110 - 112 . ( 288 ) . Maurice Pezard : La Ceramique archaique de l'Islam et ses Origines , ( paris 1920 ) . M . S . Dimand : A Handbook of Mohammedan decorative cuts , ( Neuyork 1930 ) . Memoires de la Mission Archeologique francaise en perse , Band XIX , ( paris 1927 ) . ( 289 ) . حدود العالم ، ص 103 . ( 290 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 434 . ( 291 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 367 . ( 292 ) . حدود العالم ، ص 132 ، 384 ( كوزه‌گرى رى ) . - . Schwarz VII 891 . ( 293 ) . Terenozkin 187 . براى آشنايى با چينى رجوع كنيد به : Franke II 444 und dazu III 392 ; paul kahle : Islamische Quellen zum Chinesischen porzellan'' , in der ZDMG 88 ( 1934 ) , s . 1 - 45 . ( 294 ) . Kurt Erdmann : Die Keramik von Afrasiab , S . 28 ( in Berliner Museen LXIII , 214 ( 1924 ) , s . 18 - 28 ) . و نيز درباره نيشاپور رجوع كنيد به : - - The Iranian expedition 1936 ; ( durch das Metropolitan Museum of Art ) , ( Neuyork 1937 ) ( - Section II of the Bulletin of the Metropolitan Museum of Art , Newyork , N . Y . , Bd . XXXII , Nr . 10 . okt . 1937 ) . ( در اينجا نقشه‌اى از حفريات ، تصاوير و غيره . همچنين توضيحات مربوط به هريك از اشياء كشف‌شده از : charles k . Wilkinson [ s . 3 - 22 ] , ، درباره تزئينات كف زمين و ديوارها : , Walter Hauser [ s . 23 - 36 ] و درباره سكه‌هاى آنجا . ( [ S . 37 f . ] و بعد ، The Iranian expedition 1937 ( of the Metropolitan Museum of Art ) , ( Newyork 1938 ) ( - Section II of the Bulletin of the Metr . Mus . of Art . . . , Bd . XXXIII , Nr . 11 , Nor . 1938 ) . ( 295 ) . Bulletin of the Metropolitan Museum of Art XXXVII / 4 ( Neuyork April 1942 ) , S . 82 . ( 296 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 390 ، 396 ؛ ياقوت : معجم البلدان ، ج 7 ، ص 13 .