برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

206

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

ايران تحول بسيار مهمى را به دنبال داشت كه اثرات آن به طور خلاصه ذكر شد . « 202 » از تغيير اين وضعيت ما تا قرنها بعد هيچ اطلاعى در دست نداريم . فقط مىدانيم كه بعدها اشخاص مىتوانستند زمين را بخرند و يا آن را بفروشند ، « 203 » امكانى كه مطمئنا به طور مستقيم با آرزوى عرب در مورد به دست آوردن زمين در سرزمينهاى متصرفه ارتباط داشت . تغييرات اساسى در وضعيت حقوقى روستائيان ابتدا توسط واگذارى املاك دولتى به‌عنوان تيول به وجود آمد . « 204 » بدين طريق اگرچه از آغاز ، روستائيان جزو املاك تيولدار محسوب نمىشدند ، امّا همواره در انجام خدمت به وى موظف بودند . ابتدا افزايش نياز مالى و مشكلات ديگر دولت - كه در عصر آغازين سلجوقى ، تبديل تيول اجاره‌اى به تيول ارثى را به دنبال داشت - عملا روستائيان را به‌صورت برده‌هاى صاحب تيول درآورد . « 205 » در مورد امورى كه آنان در قبال صاحب تيول به انجام آن مجبور بودند ، بعدا صحبت خواهد شد . پرورش حيوانات پرورش حيوانات با كشاورزى بستگى نزديكى داشت . مهم‌ترين حيوان كوچك خانگى ايران گوسفند بود ( و هست ) ، كه در سراسر كشور ضرورتا به‌عنوان تأمين‌كننده گوشت ، شير و نيز پشم نگاهدارى مىشد . « 206 » پرورش گاو برعكس آن

--> ( 202 ) . رجوع كنيد به ص 242 و بعد جلد اول كتاب حاضر . ( 203 ) . تاريخ سيستان ، ص 176 ، 17 ( سال 200 ه / 19 - 815 م و يا 206 ه / 821 م در سيستان ) . ( 204 ) . گسترش مناسبات تيولدارى در مبحث « خراج و صدقه » و « ماليات » بررسى شده است . ( 205 ) . سياست‌نامه ، فصل 5 . - . UZ . 62 - ( 206 ) . در نواحى قومس : مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 356 ؛ در الجبال ( مدينه ) ( به‌ويژه گوسفند دنبه‌دار ) : اصطخرى ؛ مسالك الممالك ، ص 203 ؛ ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 373 ؛ « كردان » در كوهستان : اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 274 ، و فارس : ابن حوقل : المسالك و الممالك ، قبل ما 2 ، ص 271 ؛ كردان اسماعيلى ، شاخه‌اى از شبانكاره : در حدود سال 442 ه / 1050 م : ابن بلخى : فارس‌نامه ، ص 164 ؛ در طخارستان و نزد اعراب در گوزكان : حدود العالم ، ص 107 و بعد . اصطخرى : همان كتاب ، ص 271 ؛ ابن حوقل : همان كتاب ، قبل ما 2 ، ص 443 . - Schwarz VII 886 f - در خراسان پرورش گوسفند به‌ويژه در بادغيس تمركز داشت . ( اصطخرى ، همان كتاب ، ص 269 ) ، درحالىكه اغلب از سرزمين اغزها ، غور و خلج تركان -