برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )
203
تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )
آورده شد ) « 175 » ( در سير [ ا ] جان و مغون كرمان ، « 176 » هرمز ) ، « 177 » نى در اهواز ، « 178 » سوس « 179 » و ناحيه سابور فارس « 180 » ) و توليد رنگ قرمز ( در آذربايجان « 181 » ) نيز كوتاهى نمىشد . در تهيه مواد عطرى از پرورش بنفشه ( در خوزستان « 182 » ) ، گل سرخ ( در شيراز و حوالى آن « 183 » ) ، نيلوفر ( در بلخ « 184 » ) ، ياسمن ، نرگس و نظاير آنها استفاده مىشد ، كه همه براى زيبا كردن منظره « 185 » در باغها و پاركها نيز مورد استفاده قرار مىگرفت و درختان ، بهويژه صنوبر « 186 » بر آنها سايه مىافكند . پرورش گل همزمان در خدمت پرورش زنبور عسل نيز بود ، عسل و موم « 187 » به مقدار زيادى وجود داشت ( در ارّجان ، « 188 » طارم فارس ، « 189 » اسپهان « 190 » و آذربايجان ، « 191 » و همچنين در منطقه خزريها « 192 » ) . دربارهء وضع حقوقى هريك از كشاورزان اطلاعات بسيار مختصرى داريم .
--> ( 175 ) . ابن اثير ، الكامل ، ج 8 ، ص 518 . ( 176 ) . مقدسى ، همان كتاب ، ص 465 و بعد . ( 177 ) . اصطخرى ، همان كتاب ، 167 ؛ ابن حوقل ، همان كتاب ، قبل ما 1 ، ص 32 و بعد . ( 178 ) . اصطخرى ، همان كتاب ، ص 90 . ( 179 ) . مقدسى ، همان كتاب ، ص 405 . ( 180 ) . مقدسى ، همان كتاب ، ص 433 . ( 181 ) . حدود العالم ، ص 142 . ( 182 ) . مقدسى ، همان كتاب ، ص 414 . ( 183 ) . مقدسى ، همان كتاب ، ص 432 . ( 184 ) . اصطخرى ، همان كتاب ، ص 280 ؛ ابن حوقل ، همان كتاب ، قبل ما 2 ، ص 451 ؛ حدود العالم ، ص 108 ( 185 ) . Pedersen 85 . ( 186 ) . رجوع كنيد به : بيهقى : تاريخ ، ص 345 پائين صفحه و نيز صفحه 346 و بعد . و نيز مينياتورهاى زيادى از باغهاى ايرانى در نسخههاى خطى . ( 187 ) . آذربايجان : حدود العالم ، ص 142 . ( 188 ) . ابن حوقل ، همان كتاب ، قبل ما 1 ، ص 177 . ( 189 ) . كتاب الاغانى قاهره ، ج 6 ، ص 271 ، . Z . 5 - 7 مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 429 . ( 190 ) . ابن رسته : الاعلاق النفيسه ، ص 157 ، ثعالبى ، لطايف المعارف ، ص 110 . ( 191 ) . حدود العالم ، ص 143 . ( 192 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 355 .