داشت . « 17 » . قنوات بسيار در خوزستان ( اهواز ) ، « 18 » اسپهان ، « 19 » فارس ( دارابگرد ) « 20 » و اصطخر « 21 » نيز وجود داشت ، و اعراب در كرمان - با آب‌وهواى خشك آن - قناتهايى احداث كردند . « 22 » همچنين در مورد ايجاد نظام آبيارى ، عبد الله بن طاهر ( 229 - 15 / 214 ه / 844 - 30 / 829 م ) ( مذكور در سطور قبل ) ، فعال‌ترين طاهريان بود كه خدمات بزرگى انجام داد . طاهريان نيز مانند سامانيان گوشى شنوا و به‌ويژه دستى گشاده براى رفع احتياجات مردم داشتند . « 23 » و اين امر به طور قطع يكى از مهم‌ترين دلايل شكوفايى چندين دهه در آن عصر و زمان بوده است . آنچه به طبع ناپسند بود ، اين بود كه عبد الله به فقهاى محلى دستور داد تا با همكارى فقهاى عراق در زمينه مناسبات آبيارى ، براساس موازين شرعى ، مقرراتى وضع كنند . در اين مقررات هرگز مراعات سنتهاى محلى منطقه نشد ؛ در كتاب « كتاب الغنيه » ( كتاب قنات ) كه در آن زمان موجود بود ( امّا اكنون از بين رفته است ) ، ذكرى از اين مقررات نشده است . اگر اين كتاب تا قرن پنجم هجرى قمرى / يازدهم ميلادى به كار گرفته مىشده است ، « 24 » بايد پذيرفت كه اعمال مربوط به قنوات تا اين زمان براساس سنتهاى قديمى صورت مىگرفته و سپس نيز در عصر مغول ملاك كار ، همان بوده

--> ( 17 ) . ابن حوقل : المسالك و الممالك ، ج 2 ، ص 436 ؛ ناصر خسرو : سفرنامه ( ضميمه فرانسه ) Anh . frz . ص 270 و بعد . ( 18 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 411 . ( 19 ) . Schwarz V 619 . ( 20 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 428 - و نيز مقايسه كنيد در اين مورد با : . Mez 425 ( 21 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 436 . ( 22 ) . بلاذرى : فتوح البلدان ، ص 392 . ( 23 ) . طبرى ، تاريخ 3 ، ص 1326 ؛ عوفى طبق بارتولد : Barthold , Turk . 213 ; Bar thold , Turk / russ . I 83 f و خلاصه‌شده : Barthold , Oros 15 f . در مورد نظرات قانونى آبيارى رجوع كنيد به : يحيى بن آدم القريشى : كتاب الخراج ، ص 87 - 69 و . Lokk , 51 , ( 24 ) . گرديزى : زين الاخبار ، ص 8 ؛ و بعد Barthold , Oros . 26 f . - درباره حقوق آبيارى همچنين رجوع كنيد به . Lokk . . 51