( يعنى تنها در شرق ) سخن گفته شده است . حفريات پراكنده‌اى كه تاكنون انجام شده و كشف بعضى ابزار كشاورزى نظير آسياى دستى ، غله‌كوب ، ديگهاى فلزى و سفالى ، كاسه و يراق اسب ، « 6 » نيز تقريبا هيچ‌چيز را روشن نكرده است . در منابع به طور كلى نوعى كوددهى پيشرفته تأييد شده است . « 7 » توجه به امور كشاورزى ، با وجود اهميت اين شاخه از كسب و كار اغلب بسيار كم بوده است . از اين جهت بسيار قابل توجه بود اگر فرمانده سپاهى سربازانش را از نابودى مزارع مانع مىشد « 8 » و يا حاكمى براى پيشرفت اقتصاد كوشش مىكرد . از اين نظر عبد الله بن طاهر « 9 » كارهاى ارزنده‌اى انجام داده است ، و بعد از او نيز ملكشاه سلجوقى همواره براى مهاجرت مجدد به روستاهاى ويران‌شده و متروك كوشيد . « 10 » البتّه شاخه‌اى از كشاورزى كه براى اهالى شهرها نيز اهميت بسيار داشت . دائما مورد توجه دولت از هر نظر قرار مىگرفت . آبيارى : در مناطق ايران ، در وهلهء اول نواحى شرقى آن هم فقط خوارزم « 11 » و فرغانه « 12 » داراى چنان وضعى بود كه امكان

--> ( 6 ) . Terenozkin : Archeologiceskie razvedki v Chorezme''in : Sovetskaja archeologija VI , 1939 , S . 179 در اينجا توضيحات مربوط به شكل ابزار است . اين نوع اشياء همواره در آمل ساخته مىشده است : حدود العالم ، ص 135 . ( 7 ) . Mez 428 f ( 8 ) . روذراورى ؛ ذيل تجارب الامم ، ص 288 و بعد ، ( بدر كرد ، پسر حسنويه ، سال 386 ه / 996 م ) ؛ دولتشاه : تذكره ، ص 77 ( مسعود بن محمد سلجوقى ، در حدود سال 125 ه / / 1130 م ) . ( 9 ) . ابن خلكان : وفيات الاعيان / ag ، ج 1 ، ص 262 . - . Krymskyj I 39 f - . ( 10 ) Urada / turk II 243 . ( 11 ) . Tolstov , chor . 48 - 54 . وى معتقد است كه نظم شبكه آبيارى در اينجا ، ابتدا با شورشهاى ابو مسلم و مقنع به هم خورد . ( 12 ) . مقدسى : احسن التقاسيم ، ص 271 .