برتولد اشپولر ( مترجم : جواد فلاطورى )

135

تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى ( فارسي )

بيان اهميت اين سمبل‌ها ، جاى تعجب نيست كه طغرل بيگ سلجوقى پيروزى خويش و تصاحب حاكميت بر نيشاپور را بدين‌سان نشان داد كه خود به شخصه به جاى مسعود غزنوى بر كنار شده بر تخت جلوس كرد . « 531 » در پايان جشن تاجگذارى ، مانند آغاز ورود حاكم جديد به محل مأموريت خود ، « 532 » رسم چنين بود كه سكه پخش ( نثار ) مىكردند . « 533 » حتى گاه در چنين مواردى خزانه دولت به‌كلى خالى مىشد . « 534 » اميران و سربازان مانند جاهاى ديگر ، در چنين امورى حريص بودند . ( تقسيم كردن اين سكه‌ها هم مانند پرداخت حقوق معمولا فقط به‌وسيله حاكم كم‌اهميت‌تر ، يا حاكم مهمّ امّا كاملا دقيق شخصا انجام مىگرفت ) . « 535 » اعياد بزرگ ملى ايرانيان مانند نوروز و مهرگان « 536 » نيز موقعيت را براى دادن هبه‌هاى بزرگ و اعطاء هداياى افتخارانگيز ( رجوع كنيد به صفحات بعد ) و به طور كلى حتى هداياى سمبليك ( مثلا يك سيب ) « 537 » فراهم مىكرد . ترجيح داده مىشد كه مجرمين ( به‌ويژه مجرمين سياسى ) در چنين روزهايى مورد عفو قرار گيرند - و اگر مجرم داراى خون اشرافى بود - گاه در زنجير طلايى « 538 » و يا نقره‌اى « 539 » به جلو فرا خوانده مىشد و اجازه سر كشيدن جام عفو « كاسه امان » را مىيافت . « 540 » همچنين

--> ( 531 ) . راجع به تخت طلايى مسعود در غزنه رجوع كنيد به گرديزى : زين الاخبار ، ص 103 و نيز Urada / Turk . I . 292 . ( 532 ) . سال 260 ه / 874 م در بخارا : نرشخى : تاريخ بخارا ، ص 78 ؛ سال 387 ه / 997 م منصور سامانى : ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 44 ؛ سال 421 ه / 1030 م مسعود غزنوى : بيهقى : تاريخ ، ص 5 ؛ سال 448 ه / 1056 م سلجوقيان ؛ تاريخ سيستان ، ص 380 . ( 533 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 9 ، ص 138 ( محمود غزنوى سال 421 ه / 1030 م ) ؛ گرديزى : زين الاخبار ، ص 98 ( مسعود 1030 م ) . ( 534 ) . نكبى ، ص 112 - ( سال 365 ه / 976 م در بخارا ) . و نيز تقسيم غنايم پس از يك لشكركشى : بيهقى : تاريخ ، ص 114 ( محمود غزنوى ) . ( 535 ) . در حدود سال 287 ه / 900 م زيديه در طبرستان : ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 48 . ( 536 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1635 ( سال 120 ه / 738 م در بلخ ) . - نگاه كنيد به مبحث « زرتشتيان » در جلد اول كتاب حاضر . ( 537 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1637 ( سال 120 ه / 738 م در بلخ ) . - نگاه كنيد به جلد اول كتاب حاضر ، ص 295 . ( 538 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1206 ( سال 90 ه / 709 م در طخارستان ) . ( 539 ) . طبرى ، تاريخ 3 ، ص 798 . ( 540 ) . ( قرن 5 ه / 11 م ) uz . 31 f ( بنا بر نسخه چاپ‌نشده دستنويس ابن جوزى )