و لوت ) كرمان ، واقع در شرق فارس بود . مركز آن سيرجان بود ، جايى كه والى « 125 » الياسى - سلسله كوتاه‌مدت الياسى ز سال 315 ه / 929 م تا 358 ه / 969 م - آن را مقرّ حكومت خود كرد . « 126 » در آن زمان مركز واقعى سياسى و فرهنگى مردم ايران ناحيه خراسان بود ، « 127 » سرزمين طلوع خورشيد در شمال شرق ، كه در چنان حدى بود كه مىتوانست گهگاه نام خراسان حتى براى سراسر ايران به كار گرفته شود . « 128 » توسعه اين منطقه در نخستين سالها پس از استيلاى اسلام - زمانى كه مناطق شرقى هنوز توسط پيروان پيامبر ( ص ) اشغال نشده بود - چنان اهميتى داشت كه - تحت تأثير قيام ايالت فارس - فورا به هفت ناحيه مختلف و مستقل ادارى تقسيم شد كه فقط نام پنج ناحيه آن ذكر شده است : دو مرو - بلخ و « متصرفات كوفيان » - هرات - طوس - نيشاپور ( 29 / 28 ه - 50 / 649 م ) . اگرچه اين نواحى توسط خليفه عثمان دوباره يكى شد ؛ « 129 » امّا در سال 46 - 45 ه / 66 - 665 م اين تقسيم‌بندى مجددا به صورت چهار ناحيه اعمال گرديد « 130 » و حاكم ويژه‌اى بر آن گمارده شد ( 64 - 63 ه / 84 - 683 م ) . « 131 » با شروع تصرفات جديد در آغاز قرن دوم هجرى قمرى / هشتم ميلادى و ضرورت تركيب نيروهاى رزمى تحت يك رهبرى ، خراسان مجددا به‌صورت واحدى اداره گرديد و مركز آن قصر حاكم ( دارالاماره ) در مرو بود . « 132 » بااين‌وجود

--> ( 125 ) . حدود العالم ، ص 124 . ( 126 ) . همان كتاب ، ص 374 . - . Schwarz III , 211 - 213 ( 127 ) . ليستى از حاكمان آنجا ( كه ظاهرا در ايران بسيار مهمّ بودند ) داده شده است . حمزه اصفهانى : تاريخ سنى الملوك الارض و الانبياء ، ص 151 - 139 ( با توضيحات تاريخى ) . ( 128 ) . تا حدودى مانند زمانى كه در آذربايجان پاپك پرنفوذ را با عنوان « شيطان خراسان » ياد مىكردند : طبرى ، تاريخ 3 ، ص 1230 . ( 129 ) . طبرى ، تاريخ 1 ، ص 2831 ؛ ابن سعد . ج 5 ، ص 33 ؛ يعقوبى : تاريخ ، ج 2 ، ص 193 . - . Caet VII . 292 ( 130 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 3 ، ص 179 . ( 131 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 4 ، ص 61 . ( 132 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1987 .