دوران دورى از خانواده و آزمايش الهى از آن هنگام كه يوسف ( ع ) به چاه افتاد ، دوران جديدى در زندگى او ، دور از محيط خانواده ، آغاز شد . كاروانى يوسف ( ع ) را از چاه بيرون آورد و به مصر برد و عزيز مصر به اندك بهايى او را خريد ، به اميد آنكه او را به فرزندى برگزيند . يوسف ، در خانهء عزيز مصر رشد كرد و هنگامى كه به جوانى رسيد ، با امتحان بزرگ الهى رو به رو شد . زليخا ، همسر عزيز مصر كه از زندگى اشرافى برخوردار بود و در ناز و نعمت زندگى كرده بود ، به يوسف زيبا علاقه‌مند شد و براى رسيدن به عشق و علاقه‌اش درها را بست و او را به سوى خود فراخواند ؛ ولى يوسف ، كه از لطف و عنايت الهى برخوردار بود ، به زليخا پاسخ ردّ داد . قرآن رمز موفقيّت يوسف را چنين باز مىگويد : وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلَا أَن رَأى بُرْهَانَ رَبِّهِ كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ . ( يوسف : 24 ) آن زن قصد او كرد و او نيز - اگر برهان پروردگار را نمىديد - قصد وى مىنمود ! اينچنين كرديم تا بدى و فحشا را از او دور سازيم ؛ چرا كه او از بندگان مخلَص ما بود . يوسف براى رهايى از دام زليخا تصميم به فرار گرفت و به طرف در خروجى روان گشت . زليخا او را تعقيب كرد و وقتى به يوسف رسيد پيراهن او را از عقب گرفت و به سوى خود كشانيد . پيراهن يوسف از پشت پاره شد و ناگاه در مقابل در خروجى با عزيز مصر رو به رو گشت . زليخا در سخن سبقت جسته ، يوسف را به خيانت متهم ساخت . بار ديگر لطف الهى شامل حال يوسف ، بندهء مخلص حق شد و كودكى در گهواره به صداقت و عفّت يوسف شهادت داد : قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِي عَن نَفْسِي وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِنْ أَهْلِهَا إِن كَانَ قَمِيصُهُ قُدَّ مِن قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكَاذِبِينَ وَإِن كَانَ قَمِيصُهُ قُدَّ مِن دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصَّادِقِينَ . ( يوسف : 26 - 27 ) اگر پيراهن يوسف از طرف جلو پاره شده ، او [ زليخا ] راست مىگويد و يوسف از دروغگويان است و اگر از پشت پاره شده ، آن زن دروغ مىگويد و يوسف از راستگويان است . وقتى عزيز مصر ديد كه پيراهن يوسف از پشت پاره شده ، رو به سوى زليخا كرد و گفت اين از مكر تو است .