پژوهشكده تحقيقات اسلامى

25

تاريخ انبياء ( فارسي )

هرچند تبشير و انذار شامل بشارت به نعمتها و رحمتهاى الهى در دنيا و نيز انذار از هلاكت و عذاب دنيوى هم مىشود ، اما مأموريت انذار و تبشير پيامبران ، واقعيتى فراتر از انذار و تبشير به نعم يا عذابهاى دنيوى است ؛ زيرا گرچه پيامبران مأمور به انذار و تبشير ياد شده نيز بوده‌اند و مثلًا نوح و هود ( عليهما السلام ) به قوم خود بشارت مىداد كه اگر استغفار كنيد و از گناهانتان در درگاه الهى برگرديد ، درهاى رحمت الهى از آسمان بر شما گشوده خواهد شد و باران الهى بر شما خواهد باريد « 1 » و يا ديگر پيامبران مردم را از عذابهاى دنيوى مىترساندند ، امّا از آنجا كه زندگى دنيوى محدود است و سرانجام به پايان مىرسد ، اگر معادى در كار نباشد ، به بندگان نيكوكار ظلم شده است و اين با عدالت الهى ناسازگار است . بنابراين ، به حكم عقل و به بيان آيات و روايات وقوع معاد قطعى است و به همين جهت ، بشارت و انذار نيز سبب اتمام حجت مىشود . در آياتى از قرآن كريم نيز تصريح شده كه هدف از انذار ، انذار از عذاب در جهان آخرت است ؛ مثلًا در سورهء مؤمن با اشاره به گزينش پيامبران از ميان مردم ، مىفرمايد : رَفِيعُ الدَّرَجَاتِ ذُو الْعَرْشِ يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ لِيُنذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِ . ( مؤمن : 15 ) بالا برندهء درجات ، خداوند عرش ، به هر كس از بندگانش كه خواهد آن روح [ / فرشته ] را ، به فرمان خويش مىفرستد ، تا [ مردم را ] از روز ملاقات [ با خدا ] بترساند . و يا در آيه ديگرى خاطر نشان مىسازد كه در روز قيامت ، خداوند همه جن و انس را مخاطب قرار مىدهد و همين انذار پيامبران نسبت به معاد را به آنان يادآور مىشود : يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هذَا قَالُوا شَهِدْنَا عَلَى أَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ . ( انعام : 130 ) اى گروه جن و انس ، آيا از ميان شما فرستادگانى براى شما نيامدند كه آيات مرا بر شما بخوانند و از ديدار اين روزتان به شما هشدار دهند ؟ گفتند : « ما به زيان خود گواهى دهيم . » [ كه آرى ، آمدند ] و زندگى دنيا فريبشان داد ، و بر ضد خود گواهى دادند كه آنان كافر بوده‌اند .

--> ( 1 ) . ر . ك . سوره نوح ( 71 ) ، آيات 10 - 12 و هود ( 11 ) ، آيه 52 .