ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
790
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
و آنان را به عصيان فرا مىخواند . آنان نيز هر چه بيشتر آتش طمع او را تيز مىكردند . امير چوپان به اردو [ 1 ] رفت و او را از اين امر بياگاهانيد . اردو در زبان ايشان به معنى لشكرگاه يا محل خيمههاست . چون ابو سعيد از توطئهء امراى خويش خبر يافت چهل تن از ايشان را به قتل رسانيد . چوپان در سال 718 لشكر به خراسان برد و يسور بر خراسان و بخشى از عراق عجم مستولى شده بود . ازبك خان فرمانرواى شمال نايب خود قتلغ تمر را با لشكرى به يارى او فرستاد . امير چوپان با اين سپاه در نبرد شد . امير چوپان سرزمينهايى را كه يسور از خراسان گرفته بود بستد و بر سر باقى با او مصالحه نمود . آنگاه ازبك خان فرمانرواى شمال به مراغه لشكر برد و با غنايم بسيار بازگشت . چوپان با سپاه خود از پى او رفت ولى به دو دست نيافت . يسور در سال 720 هلاك شد . پس از مرگ او همهء بلادى را كه يسور از قلمرو او در خراسان تصرف كرده بود بازگردانيد . ازبك خان كينهء ابو سعيد را به دل داشت ، زيرا بر خود نمىتافت كه امير چوپان بر او و بر خاندان چنگيز خان تحكم كند . از اين رو امراى نواحى را همواره بر ضد امير چوپان برمىانگيخت و همه در انتظار هلاكت او بودند . ازبك خان ملوك اطراف را به يارى خواند تا امير چوپان و ابو سعيد را از ميانه برگيرند . تا آنجا كه دختر به پادشاه مصر داد . ميان ازبك خان و ابو سعيد هيچگاه مصالحه و آشتى صورت نگرفت . چنان كه در اخبارشان آورديم . ازبك خان در سال 720 لشكر به جنگ چوپان بياراست و در كنار رود كر ( كورا ) ميان دو سپاه جنگ افتاد و از امير چوپان شكست خورده بازگشت . بار ديگر لشكرى بياراست و به سردارى قتلغ تمر نايب خود روانهء نبرد ساخت . امير چوپان ، نايب ابو سعيد ، پسر خود دمرداش ( تيمورتاش ) را در سال 721 به بلاد سيس فرستاد . دمرداش سه قلعه از قلاع آن بلاد را تسخير كرد و ويران نمود . آنگاه نزد الملك الناصر پادشاه مصر رسول فرستاد و از او براى جهاد ارمن در سيس يارى طلبيد . سلطان مصر در سال 722 لشكر خود با جماعتى از متطوعه را به يارى او فرستاد . اينان سيس را محاصره كردند . از آن پس در سال 713 ميان الملك الناصر و ابو سعيد پيمان صلح بسته شد و كارها استقامت يافت . جمعى از امراى مغول از نزديكان ابو سعيد پادشاه مغول در عراقين عزم كردند و حج
--> [ ( 1 ) ] متن : اردن .