ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
613
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
در روم ماندند . در مصر به آن دو اقطاع دادند و آن دو در زمرهء سپاه مصر درآمدند . و اللّه تعالى اعلم . نبرد مغولان با الملك الناصر محمد بن قلاون و استيلاى غازان بر شام سپس بازگشتنش از آنجا از رميدگى كه ميان مغولان و حكومت تركان در مصر پديد آمده بود سخن گفتيم و علل و اسباب آن بيان داشتيم . چون با الملك الناصر محمد بن قلاون بيعت شد خبر يافت كه غازان خان لشكر به شام مىآورد . سلطان لشكرى به سردارى قتلوبك الكبير و سيف الدين غزاز بر مقدمه روان داشت و خود در اواخر سال 698 از پى ايشان برفت تا به غزه رسيد . در آنجا خبر دادند كه برخى از مماليك آهنگ آن دارند كه او را فروگيرند و اويراتى [ 1 ] هايى كه از لشكر مغولان نزد كتبوقا آمدهاند در اين امر دخالت دارند . در آن ايام كه سلطان درصدد كشف حقيقت اين خبر بود ناگاه مشاهده شد كه مملوكى از ايشان شمشير بركشيده صفوف لشكر را برمىدرد و پيش مىآيد . لشكريان در خارج شهر غزه صف بسته بودند . آن مرد فورا كشته شد . به تحقيق و تعقيب پرداختند . حقيقت امر روشن شد . معلوم شد توطئه را اويراتىها ساز كردهاند و رئيس ايشان تراغاى [ 2 ] است . در اين واقعه بعضى از مماليك مقتول شدند و بعضى در كرك به زندان رفتند . سلطان از غزه به عسقلان و از آنجا به دمشق رفت . از آن پيشتر رفت . ميان سلميه و حمص به لشكر غازان رسيد . در ناحيهاى به نام مروج . جمعى از گرج و ارمن همراه او بودند و بر مقدمه امراى ترك كه از شام گريخته بودند . قفجق المنصورى و بكتمر سلاحدار و فارس الدين البكى و سيف الدين غزاز نيز بر مقدمه مىآمدند . نبرد در اواسط ماه ربيع الاول سال 699 واقع شد ميمنهء لشكر مغول در هم شكست و غازان ثابت ايستاده بود . بناگاه به قلب حمله كرد . الملك الناصر محمد بن قلاون منهزم شد و بسيارى از امرا به شهادت رسيدند . حسام الدين قاضى حنفيان و عماد الدين اسماعيل بن الامير در اين حمله از دست رفتند . غازان به حمص رفت و بر خزاين سلطان مستولى شد . خبر شكست لشكر الملك الناصر محمد بن قلاون به دمشق رسيد . مردم به هم برآمدند و اوباش سر به شورش برداشتند . مشايخ شهر چون بدر الدين [ محمد بن ابراهيم ] بن جماعه و تقى الدين بن تيميه و جلال الدين قزوينى به شفاعت نزد غازان رفتند . شهر همچنان پرآشوب بود . مشايخ شهر از غازان طلب امان نامه كردند . گفت امان نامه را پس از رفتن شما به شهر
--> [ ( 1 ) ] متن : اربدانى . [ ( 2 ) ] متن : طرنطاى .