ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
611
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
روياروى ديد به طغجى پناه برد . طغجى نيز او را پناه داد و در چاه به زندانش كرد . سپس رأيشان ديگرگون شد و تصميم به قتلش گرفتند و كشتندش . قتل الملك المنصور حسام الدين لاچين در ماه ربيع الاول سال 698 اتفاق افتاد . او از موالى على بن المعز آيبك بود . چون او را به قسطنطينيه تبعيد كردند ، لاچين را در قاهره رها كرد . المنصور قلاون او را از قاضى به حكم بيع بر غايب خريد به هزار درهم . او را لاچين صغير مىگفتند ، زيرا لاچين ديگرى بود از او بزرگتر معروف به لاچين كبير كه نايب حمص بود . چون لاچين كشته شد امرا مجتمع شدند . از آن جمله بودند : ركن الدين بيبرس چاشنيگير و سيف الدين سلار استاد الدار و حسام الدين لاچين رومى كه با اسب بريد از بلاد سيس آمده بود و جمال الدين آقوش الافرم كه پس از اخراج نايب و يارانش به حمص ، از دمشق آمده بود و عز الدين آيبك خازندار ، و بدر الدين سلاحدار . اينان قلعه را در ضبط آوردند و نزد الملك الناصر محمد بن قلاون به كرك كس فرستادند و او را فراخواندند كه پادشاهى دهند . طغجى قصد آن داشت كه خود بر تخت نشيند . در اين حال امرايى كه در حلب بودند از غزوه سيس بازگشتند . مقدم بر ايشان امير بدر الدين بكتاش الفخرى امير سلاح بود . امرايى كه در قلعه بودند طغجى را اشارت كردند كه به استقبال او رود . طغجى با ناخشنودى و اكراه بر نشست و به پيشباز او رفت . چون با امير سلاح ديدار كرد پرسيد : چيست كه سلطان خود به استقبال من نيامده است ؟ گفت : سلطان كشته شده . [ در همان حال امير سلاح طغجى را از خود براند و حاضران تيغ در او نهاده كشتندش . ] [ 1 ] گرجى در قلعه مانده بود . چون اين خبر بشنيد بگريخت ولى جماعتى از پى او رفتند و در قرافه كشتندش امير بدر الدين بكتاش و امراى ديگر پس از يك سال كه به غزاى سيس رفته بودند به قلعه داخل شدند . امرا چون سيف الدين سلار و امير ركن الدين بيبرس چاشنيگير و امير عز الدين ايبك خازندار و امير آقوش الافرم و بكتمر امير جاندار و امير سيف الدين كرت حاجب كارها را مىگردانيدند و چشم به راه محمد بن قلاون بودند كه از كرك برسد . آنان آنچه رفته بود به امراى دمشق نوشتند . آنان نيز موافقت كردند . سپس نايب لاچين جاقان الحسامى را دستگير كردند . مأمور دستگيرى او بهاء الدين قرا ارسلان السيفى بود . جاقان را در بند كشيدند و پس از چند روز بمرد . امرايى كه در مصر بودند سيف الدين قتلوبك را به جاى او برگزيدند . الملك الناصر محمد بن قلاون در ماه جمادى الاولاى سال 698 به مصر رسيد . با او بيعت كردند . او امير سيف الدين سلار را نيابت سلطنت داد و بيبرس را استاد الدار نمود و
--> [ ( 1 ) ] افزوده از النجوم الزاهره . ج 8 ، حوادث سال 698 .