ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
581
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
حركت الظاهر بيبرس به حج به الملك الظاهر بيبرس خبر رسيد كه ابو نمى محمد بن ابى سعيد بن قتاده بر عم خود ادريس بن قتاده غلبه يافته و مكه را از او بستده و خود در آن نواحى به استقلال فرمان مىراند و به نام الظاهر بيبرس خطبه مىخواند . بيبرس فرمان امارت مكه به نام او كرد و خود آهنگ حج نمود . در سال 667 بسيج سفر كرد و ياران خويش نيز براى اين سفر مهيا ساخت . سپاهيان همراه با آقسنقر الفارقانى كه استاد دارش او بود تا دمشق مشايعتش كردند . سلطان از آنجا به كرك رفت و چنان نمود كه به صيدا مىرود و به شوبك رسيد و از آنجا در يازدهم ذو القعده راه مكه در پيش گرفت . نخست به مدينه - على ساكنها افضل الصلاة - رفت و سلامى تمام بداد و از ميقات مردم مدينه احرام بست و در پنجم ذو الحجه وارد مكه شد . كعبه را به دست خود شستشو داد . آب بر دوش مىكشيد . مسلمانان را اجازه داد كه به درون كعبه درآيند و خود بر درگاه ايستاده بود و دست ايشان مىگرفت . سپس حج و مناسك آن به جاى آورد . آنگاه شمس الدين مروان را نايب خود در مكه قرارداد و در حق امير ابو نمى و صاحب ينبع و خليص و ديگر شريفان حجاز نيكيها كرد . به صاحب يمن نوشت كه من در مكهام . هفده گام برداشتهام و به مكه رسيدهام . سلطان در سيزدهم ذو الحجه از مكه راهى مدينه شد و پس از هفت روز به مدينه رسيد و در آخر ذو الحجه به كرك آمد و در آغاز سال 668 به دمشق وارد شد و به زيارت قدس رفت . سپاهيان او با امير آقسنقر به مصر بازگشته بودند . سلطان كه از زيارت آمد در تل العجول به آنان رسيد و در سوم ماه صفر همان سال وارد قلعه شد . و اللّه تعالى اعلم . حملهء فرنگان و مغولان بر حلب و حركت سلطان به سوى ايشان صمغار از امراى تتر در بلاد روم مقيم بود و بر آن فرمان مىراند . ميان او و فرنگان مكاتبه بود در باب حمله به بلاد شام . صمغار با لشكر خود در موعد مقرر بيامد و بر احياء عرب در نواحى حلب تاخت آورد . در سال 668 خبر به الملك الظاهر بيبرس رسيد . او در آن روزها در اطراف اسكندريه به شكار رفته بود . در حال راهى غزه شد و از غزه به دمشق . مغولان بازگشتند . بيبرس سپس به عكا لشكر برد و در نواحى آن دست به تاراج و كشتار زد . در حصن الاكراد نيز چنين كرد و در آخر رجب به دمشق بازگرديد . سپس به مصر روان شد و بر عسقلان گذشت . همه شهر را ويران كرد و نشان آن از روى خاك برافگند . سلطان بيبرس را در مصر خبر رسيد كه سنلوئى پادشاه فرانسه و پادشاه انگلستان