ابن خلدون ( مترجم : آيتى )
534
تاريخ ابن خلدون ( فارسي )
الكامل به مصر رفت و از او يارى طلبيد . برادر نيز به ياريش برخاست و پسر خود الملك العادل را به جاى خود در مصر نهاد . در راه الملك الناصر پسر الملك المعظم صاحب كرك و نيز الملك المظفر بن المنصور صاحب حماة و ديگر بنى ايوب را ديدار كرد و به سلميه آمد در حالى كه همه در فرمان او بودند . از آنجا به آمد رفت و آمد را از الملك المسعود بستد . آمد را صلاح الدين به اقطاع او داده بود و اين به هنگامى بود كه آن را از ابن بغشان گرفته بود . چون ابن بغشان نزد او آمد در بندش آورد و آمد را تصرف كرد . او پس از وفات الملك الكامل از بند برهيد و به مغولان پيوست . سپس الملك الكامل بر بلاد شرقى مستولى شد . اين بلاد از آن الملك الاشرف بود و شامل حران و رها و متعلقات آن مىشد . الملك الاشرف آن بلاد را در عوض دمشق گرفته بود . چون الملك الكامل آن بلاد را تصرف آورد ، پسر خود الملك الصالح نجم الدين ايوب را بر آن امارت داد . چون جلال الدين خلاط را تصرف كرده بود صاحب ارزن الروم نيز در نزد او بود . علاء الدين كيقباد ملك بلاد روم از اين امر غمگين شد ، زيرا در عين خويشاوندى با او دشمنى داشت و از اين بيمناك شد كه مبادا هر دو آهنگ بلاد او كنند . پس نزد الملك الكامل و الملك الاشرف كه در حران بودند كس فرستاد و از آن دو يارى طلبيد . الملك الاشرف به يارى برخاست و سپاهيان جزيره و شام را بسيج كرده و به سوى علاء الدين در حركت آمد و در سيواس به او پيوست و از آنجا راهى خلاط شد - جلال الدين به نبردشان لشكر بيرون آورد و در حوالى ارزنگان مصاف را آماده شدند . لشكر حلب به جنگ پيشدستى كرد . سردارشان عز الدين عمر بن على هكارى بود و در زمرهء دليران نامدار . جلال الدين پايدارى نتوانست به خلاط گريخت و ياران و جنگجويان خويش برگرفت و راهى آذربايجان شد . الملك الاشرف به خلاط آمد . شهر را سراسر ويرانه يافت . فرمانرواى ارزن الروم در خلاط همراه جلال الدين بود و همواره با او مىبود . او را اسير كرده نزد پسر عمش علاء الدين كيقباد فرمانرواى بلاد روم آوردند . علاء الدين او را با خود به ارزن الروم برد . در آنجا سراسر آن ديار را از شهرها و قلعهها تسليم علاء الدين كرد . آنگاه ميان جلال الدين و ايشان صلح برقرار شد و بر آن مصالحه كردند كه هر كس هر چه در دست دارد از آن او باشد و بر اين پيمان بستند و سوگند خوردند . پس از صلح الملك الاشرف به سنجار بازگشت و جلال الدين به آذربايجان شد . حسام الدين [ ( 1 ) ] صاحب شهر ارزن الروم از ديار بكر همواره با الملك الاشرف بود و در همهء جنگهايش شركت داشت از جمله آنكه هنگامى كه جلال الدين خلاط را محاصره كرده بود
--> [ ( 1 ) ] متن : غازى .