رعيت دست ستم گشود . عاقبت دولتمردانش بر او بشوريدند و كشتندش . آنكه او را به قتل رسانيد اتابك سنقر از موالى پدرش بود . سنقر برادرش الملك الناصر ، ايوب بن طغتكين را در سال 598 به جاى او نشاند و خود زمام كارها به دست گرفت . پس از چهار سال حكومت ، سنقر درگذشت و يكى از امراى ايشان به نام غازى بن جبريل به جايش نشست و با مادر الناصر ازدواج كرد . پس الناصر مسموم شده بمرد . عربها بر غازى بن جبريل كه مىپنداشتند كه او الناصر را زهر داده است بشوريدند و اوضاع يمن همچنان آشفته بود . محمد بن محمد الحميرى بر بلاد حضرموت مستولى شد و بر مادر الناصر خودكامگى پيش گرفت و زبيد را تسخير كرد و يكى از خاندان ايوب را فراخواند تا ملك يمن را به او سپارد . در اين احوال مردى از بنى ايوب موسوم به سليمان بن تقى الدين كه چون در سال پيش به هيئت صوفيان به مكه وارد شده بود به صوفى معروف بود ، به يمن آمد و به زبيد رفت . بقاياى ايوبيان از او خواستند كه زمام كارشان را بر دست گيرد . او نيز بپذيرفت و مادر الملك الناصر را به زنى گرفت . و اللّه سبحانه و تعالى اعلم . رفتن الملك العادل ابو بكر بن ايوب به جزيره و محاصرهء او ماردين را ميان نور الدين ارسلان شاه بن مسعود بن مودود صاحب موصل و قطب الدين محمد ، فرزند عمش عماد الدين زنگى بن مودود صاحب نصيبين و خابور و رقه فتنه افتاد . پيش از اين ، اين اختلاف ميان نور الدين و عماد الدين بر سر اختلاف در مرزهاى متصرفاتشان پديد آمده بود . نور الدين ارسلان شاه لشكر كشيد و نصيبين را از او بستد . قطب الدين به حران و رها كه در قلمرو الملك العادل ابو بكر بن ايوب بود پناه برد و از او يارى طلبيد . الملك العادل در دمشق بود . قطب الدين براى آنكه يارى او را جلب كند اموال بسيار هزينه كرد . العادل به حران رفت و نور الدين كه در نصيبين بود راهى موصل شد و چون او به موصل رفت قطب الدين نصيبين را تصرف كرد و الملك العادل در رمضان سال 594 ماردين را محاصره نمود . فرمانرواى ماردين حسام الدين يولق [ ( 1 ) ] ارسلان بن ايلغازى [ ( 2 ) ] بن البى بن تيمورتاش بن ايلغازى بن ارتق بود . او كودك بود و امور دولتش در دست مملوك پدرش نظام يرنقش [ ( 3 ) ] بود . چون الملك العادل ابو بكر بن ايوب ماردين را محاصره نمود و محاصره به دراز كشيد و ربض تصرف شد ، از شهر آذوقه منقطع گرديد ، ولى سال بعد ، از محاصره دست بداشت . ما در اخبار دولت زنگى به آن وقايع اشاره كرديم . و اللّه تعالى ينصر من يشاء من عباده .

--> [ ( 1 ) ] متن : بولو . [ ( 2 ) ] متن : ابى الغازى . [ ( 3 ) ] متن : برتقش .