پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه
48
پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )
اين اثر داراى نثرى روان و دلنشين و حاوى اطّلاعات تاريخى مهمّى است كه قسمتى از آن را مرور مىكنيم : چون [ حسين ] به زمين كربلا رسيد به موضع كه آن را غاضريّه گويند ، آنجا منزل كرد و آن روز پنجشنبه بود ، دوم ماه محرم ، سنهء احدى و ستّين ، روز آدينه عمر سعد وقاصّ با چهار هزار سوار به دو رسيد و تا آدينهء ديگر جنگ ميان ايشان قايم شد و در اين مدّت آب را از اهلبيت رسول باز گرفته بودند ، و با حسين ( ع ) نوزده تن از اهلبيت مصطفى ( ص ) بودند . روز آدينه ، دهم محرّم ، سنهء احدى و ستّين شهادت يافت ، با هفت تن از فرزندان على ( ع ) و سه تن از فرزندان حسين و از ياران او هشتاد تن را شهيد كردند ، و على اصغر « 1 » پسر حسين را زنده گذاشتند كه خُرد بود و رنجور . حسين ( ع ) را حصين بن شبر بر حلق تير زد و زرعة بن شبر او را شمشير زد ، و سنان بن انس النّخعى نيزه زدش و فرو نشست و سر مباركش باز بريد ، و مدّت عمر او پنجاه و هشت سال بود و خلاف اللّه على قاتليه . ) « 2 » 12 . نزهة الكرام و بستان العوام محمّد بن حسين بن حسن رازى در كتاب نزهة الكرام و بستان العوام زندگانى حضرات معصومين - عليهم السلام - را شرح مىدهد به گونهاى كه مردم با ايمان را به اعجاب ولى سست باوران را به انكار مىكشاند . اين اثر در حدود سدهء ششم و هفتم نگاشته شده و داراى دو جلد است . جلد اوّل داراى سى باب و جلد دوم آن مشتمل بر شصت باب مىباشد . در اهميّت اين كتاب همين بس كه مرحوم مجلسى - ره - در سرگذشت امام موسى كاظم ( ع ) از اين اثر سخن به ميان آورده و بندى از آن را كه براى ابن طاووس ترجمه كرده بودند در بحار الانوار خود نقل كرده است . اين كتاب داراى نثرى روان و حاوى مطالب تاريخى است كه بايد توسّط اهل تحقيق مورد بررسى قرار گيرد :
--> ( 1 ) . مراد ، امام زين العابدين ( ع ) است . ( 2 ) . طبقات ناصرى ، به تصحيح عبد الحىّ حبيبى ، چاپ اول ، ج 1 ، ص 103 و 104 .