سوى او رود . هيچ كس قادر نيست در برابر شمشير آختهء « عابس » مقاومت كند . فرياد ربيع بن تميم همدانى ، سر تا پاى سپاهيان ابن سعد را لرزاند و نام « عابس » بود كه وجودشان را از اعماق تكان مىداد . دوباره عابس فرياد كشيد : الا رجلٍ ؟ الا رجلٍ ؟ هيچ صدايى به گوش نمىرسيد ، جز اين كه گاه گاه شيههء چند اسب بى شكيب ، سكوت را در هم مىشكست . دشمن ، مردى نداشت كه به ميدان « عابس » بفرستد . . . . عمر سعد با خود انديشيد كه هم اكنون است كه سپاهيان وحشت‌زدهء او ، راه فرار پيش گيرند و تاب مبارزه را از دست بدهند . . . رو به سربازان كرد و غريو برداشت : هيچ كس به سوى « عابس » نرود ، بلكه همه او را محاصره نماييد و سنگبارانش كنيد . به اين ترتيب مىخواست همّت مردانهء « عابس » را درهم شكند و به او اهانت روا دارد ، تا با روحى درهم شكسته زودتر از پا درآيد . . . امّا همه ديدند كه يكباره كلاهخود را به پشت سر افكند و زره را از تن درآورد ، و بدن عريان خويش را در برابر سنگ‌هاى مرگ‌زا قرار داد . بدن برهنهء « عابس » در برابر انبوه سپاه دشمن كه با تمام نيرو مىكوشيدند تا هر چه زودتر غرّش اين شير بيشهء حق را خاموش كنند - فريادى بود در سكوت ، گويى تمام وجود « عابس » فرياد مىكشيد : اى دورويان پيمان شكن ! اى روبهان مكّار ! چه پست و فرومايه‌ايد و چه سرهاى تهى از مغز داريد ، اگر مىپنداريد كه ما از مرگ مىترسيم پس بياييد و بدن بىسلاح مرا آماج شمشيرها و پيكان‌هاى جان شكافتان سازيد . ما مرگ در راه آرمان و عقيده را جز زندگى افتخارآميز نمىبينيم . . . خورشيد ، آرام و پر غرور سرِ بى كلاهخود و بدن بىزره « عابس » را نوازش مىكرد . گويى در برابر آن همه عظمت و بزرگى سر تعظيم فرو آورده ، پيشانى زرّين خود را بر شانه‌هاى پهن او مىساييد . . . . « عابس » به دنبال سعادت و زندگى پرافتخار جاويدان فرياد مىكشيد ، شمشير مىزد ، مىغرّيد و پيش مىرفت ، و دشمن باز هم روباه صفت از او مىگريخت . هنگامى كه غوغا و هياهو فرو نشست ، سرى خونين و خونرنگ در برابر حسين به ميان خاك‌هاى داغ افتاد ، و اشك گرم حسين چهرهء مردانه‌اش را شست . . . و مردى سند آزادگى و افتخار خود را به ميان دفتر زندگى گذاشت و خود پرپرزنان ، اوج گرفت و به سوى ابديّت شتافت . و به اين ترتيب ، قفسى شكسته بر جاى ماند و مرغى پر گرفت و رفت . « 1 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 59 - 66 .