نزديك شروع شد . نهضت و قيامى در اجتماع بر ضدّ ستمگران آن واقعه و بر ضدّ هر ستمگرى به وجود آمد كه در فاصلهء كوتاهى ، مسبّبان به شديدترين صورتى مجازات شدند ، از آن مهمتر اثرى بود كه اين واقعه در دگرگونى ادب و شعر فارسى و عربى باقى گذاشت كه مىتوان آن را مبدأ رستاخيزى در ادبيات ايران و انيران دانست . و با عنوان « يك عمر پنجاه و هفت ساله » آثار وجودى امام را به صورتى گذرا مرور مىكنند : ميليونها مردم ، عمر 57 ساله كردند ، در آن سال و پس از آن و پيش از آن به سان برگهاى زرد چنان فرو ريختند كه اثرى از وجود آنها و احوال آنها و از خوشى و ناخوشى آنها باقى نماند ولى يك عمر 57 سالهء حسين ( ع ) چنان شور و غوغايى در جهان به سود حقّ و حقيقت و به زيان ستمگرى و شقاوت برانگيخت كه كمتر كسى بر آن ناآشنا ماند و در غم و اندوه بزرگ آن ، انباز نشد . « 1 » تبيين ويژگىهاى منحصر به فرد اين اثر از قلم مؤلّف آن خواندنىتر است : « راجع به شهادت سيّد الشّهداء ( ع ) تاكنون كتاب‌هاى مفصّل نوشته شده كه همه خوب و جالب و خبر از روح بزرگ نويسندگان آن مىدهد كه من سر تعظيم در مقابل آنها فرو مىآورم ، ولى بيشتر نويسندگان محترم آن آثار گرانبها ، كتاب خود را طورى نوشته‌اند كه واقعهء كربلا را در ضمن شرح و بيان اوضاع جامعهء آن عصر و آن دوره بيان نكرده‌اند ، بلكه مانند يك واقعهء مجزّا نوشته‌اند كه درست معلوم نمىشود كه در كجا و چگونه و در تحت تأثير چه عواملى به وجود آمده است . كتاب آنها ، دور از آن عصر و وضعيّت زندگانى مردم آن و ناآشنا به عادات‌شان و افكارشان و طرز زندگانى طبقات مردم‌شان بوده است . ولى اين كتابى كه من براى دل خود و براى دل شما و براى دل هر كس كه عاشق شجاعت و ايمان و فداكارى است ، نوشته‌ام ، دايره‌اى گسترده‌تر دارد . من فاجعهء سال 61 هجرى را مانند ديگران از همان سال 61 هجرى شروع نكردم كه در همان سال خاتمه دهم . من ريشه‌هاى آن را در سال‌هاى پيش ، از زمان خلافت ابوبكر يعنى از سال 12 هجرى تا 61 هجرى نوشتم و حتّى اثر آن را در قرن‌هاى بعد حتّى عصر حاضر خودمان ، در نظر گرفته و شرح دادم تا خوانندگان اين سطور بر همهء جزئيات اين شهادت بزرگ آگاه گردند . نكاتى كه من ذكرش را در اين كتاب لازم شمردم بدين قرار است :

--> ( 1 ) . همان ، مقدّمه ، ص كو .