اشعث بن سعد اشعث فرزند سعد در منابع كهن نام و نشانى ندارد ولى ملاحسين كاشفى وى را جزو شهيدان كربلا برشمرده ، كيفيت شهادت او و قيس بن ربيع و تعداد ديگرى از شهدا را به يك گونه نقل كرده است . « 1 » اشعث بن قيس برخى اشعث بن سعد را به اشتباه اشعث بن قيس دانسته و او را جزء شهداء برشمرده‌اند . « 2 » و حال آن‌كه اشعث بن قيس از دشمنان سيدالشهداء عليه السلام بوده است . « 3 » ام‌ِّحسن ام‌حسن ، فرزند امام مجتبى عليه السلام و مادرش ام‌ِّبشير « 4 » دختر ابى مسعود انصارى « 5 » يا خزرجى « 6 » است . برخى نيز ، مادر او را مليكه [ ملكه ] ، دختر احنف بن قيس دانسته‌اند . « 7 » به گفتهء برخى از معاصرين ، وى همراه مادر ، برادران خود قاسم و احمد و خواهرش ام‌ُّالخير با امام حسين عليه السلام از مدينه به كربلا آمد « 8 » و هنگام غارت خيمه‌هاى سيّدالشهداء عليه السلام زير دست و پاى مهاجمين بىرحم به شهادت رسيد . « 9 » ولى در منابع پيشين از او به عنوان شهيد ياد نشده است .

--> ( 1 ) . روضة الشهداء ، ص 388 ، نشر نويد اسلام ؛ رياض الشهاده ، ج 2 ، ص 158 ؛ عشرهء كامله ، ص 425 ؛ نيز ر . ك : مقالهء قيس بن ربيع . ( 2 ) . ياران پايدار ، ص 22 ؛ رمز المصيبة ، ج 2 ، ص 160 . ( 3 ) . المفيد فى ذكرى السبط الشهيد ، ص 127 ، تسلية المجالس ، ج 2 ، ص 324 . ( 4 ) . ام‌بشر ( تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 103 ؛ وسيلة الدارين ، ص 247 . ) ( 5 ) . معالى السبطين ، ج 2 ، ص 235 . ( 6 ) . ارشاد ، شيخ مفيد ، ج 2 ، ص 20 ، كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد ؛ المجدى ، ص 19 . نيز ر . ك . ( معالى السبطين ، ج 2 ، ص 236 . ) خزرج ، شاخه‌اى است از انصار . ( الانساب ، سمعانى ، ج 2 ، ص 359 . ) ( 7 ) . لباب الانساب ، ج 1 ، ص 344 . ( 8 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 103 ؛ وسيلة الدارين ، ص 247 . ( 9 ) . معالى السبطين ، ج 2 ، ص 235 .