را به كربلا رساند و به آن حضرت پيوست . « 1 » روز عاشورا چون آتش جنگ شعله‌ور گرديد او به ميدان رفت و به قول برخى چنين رجز خواند : أَغْشاكُمْ ضَرْباً بِحَدِّ السَّيْفِ * لِأَجْلِ مَنْ حَلَّ بِأَرْضِ الْخَيْفِ بِقُدْرَةِ الرَّحمنِ رَبِّ الْكَيْفِ * أَضرِبُكُمْ ضَرْباً بِغَيْرِ حَيْفِ « 2 » شمشير برّان را بر شما فرود آوردم به خاطر آن كسى كه در سرزمين خيف منزل نموده بود . با نيروى پروردگار هستى ، ضربتى بىباكانه بر شما مىزنم . آنگاه مشغول نبرد شد ، پس از به هلاكت رساندن شمارى از دشمن خود نيز به فيض شهادت نايل آمد . « 3 » نامش در زيارت ناحيه نيامده است . يحيى حرّانى « 4 » نام او در منابع كهن ديده نمىشود . ولى به گفتهء مؤلّف روضة الشهداء ، يحيى ، ساكن حّران « 5 » و يهودى بود « 6 » . چون كاروان اسيران كربلا در مسير كوفه به شام به اين مكان رسيد ، يحيى كه در قلعه‌اى ، بالاى كوه مىزيست براى تماشاى آنان و سرهاى بريدهء شهيدان به آنجا آمد ، سر مبارك سيد الشهدا عليه السلام را ديد كه لب‌هايش مىجنبيد . وقتى نزديك رفت و گوش فرا داشت چنين شنيد : « وَ سَيْعلَمُ الَّذينَ ظَلمُوا أَىَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ » « 7 » آنها كه ستم كردند به زودى مىدانند كه باز گشتشان به كجاست . با شنيدن اين آيه شگفت زده شد و پرسيد : اين سر از كيست ؟ پدر و مادرش چه نام دارند ؟ پاسخ دادند : پدر او على عليه السلام و مادرش فاطمه دختر رسول خدا صلى الله عليه و آله است . يحيى

--> ( 1 ) . تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 322 . ( 2 ) . ذخيرة الدارين ، ص 255 . ( 3 ) . تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 322 ؛ ذخيرة الدارين ، ص 255 ؛ عاشورا چه روزى است ، ص 255 ؛ وسيلة الدّارين ، 209 ؛ مدينة الحسين 62 . ( 4 ) . خزائى ، ( تاريخ زندگانى امام حسين عليه السلام ، عماد زاده ، ج 2 ، ص 260 . ) ( 5 ) . نام حرّان در اصل ، هاران ، پدر حضرت لوط عليه السلام بوده و سپس به حرّان تبديل گشته است . نيز ، حرّان نخستين شهرىبود كه پس از بابل ساخته شد . ( الانساب ، سمعانى ج 2 ، ص 195 ) ( 6 ) . برخى نيز او را صابئى دانسته‌اند . ( الامام الحسين عليه السلام و اصحابه ، ص 407 ) ( 7 ) . شعراء ، آية 227 .