خاطر ديگران خوار و ذليل مىگردانيد ، آيا از اين كه شخصى مانند مسلم بن عوسجه را كشته‌ايد خوشحاليد ؟ به خدا قسم او جايگاه بلندى در ميان مسلمانان داشت ، در فتح آذربايجان ديدم كه او پيش از رسيدن سپاه اسلام ، شش تن از كفّار را هلاك ساخت . مسلم بن عوسجه به دست عبدالرحمن بن ابى خشكارهء بجلى ، مسلم بن عبدالله ضبابى و عبدالله ضبابى به شهادت رسيد « 1 » . در زيارت ناحيهء مقدسه از او چنين ياد شده است : « السلامُ على مُسْلِم بْنِ عَوْسَجةِ الاسَدى . . . . وَ كُنْتَ اوّلُ مَنْ شَرَى نَفْسَه و اوَّلُ شهيدٍ شَهِدَاللّهَ . . . فقال : يَرْحَمْكَ اللّهُ يا مُسْلِمَ بنِ عَوسَجِه و قَرَأَ « فَمِنْهُمْ مَن قَضَى نَحْبَه وَ مِنْهُم مَنْ يَنْتَظِر وَ مَا بَدَّلُوا تبديلا » لَعَنَ اللّهُ المُشتركينَ فى قَتْلِكَ . » سلام بر تو اى مسلم فرزند عوسجهء اسدى . . . تو نخستين فداكار و شهيد راه خدا بودى . . . سپس فرمود : « از مؤمنان كسانى هستند كه پيمان خود را به آخر بردند و در راه او كشته شدند و بعضى ديگر در انتظارند و هرگز تغيير و تبديل در عهد و پيمان خود ندارند « 2 » . » نفرين خدا بر كسانى كه در كشتن تو مشاركت كردند « 3 » . » مسلم بن كثير اعرج مسلم بن كثير اعرج ، از طايفهء ازْد « 4 » و از ياران امام حسين عليه السلام است « 5 » . نام او در زيارت منسوب به ناحيهء مقدسهء امام عليه السلام ، اسلم « 6 » و در زيارت رجبيّه ، سليمان ذكر شده است « 7 » . به گفتهء برخى معاصران به نقل از الاصابه ، وى فرزند كثير بن قليب صدفى ازدى اعرج كوفى مىباشد . او محضر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله را درك كرد و در فتح مصر حاضر شد « 8 » . ولى

--> ( 1 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 110 ؛ تاريخ الطبرى ، ج 5 ، ص 436 ؛ ابصار العين ، 110 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ حياة الامام الحسين عليه السلام ، ج 3 ، ص 213 ؛ تسمية من قتل مع الحسين عليه السلام ، ص 152 ؛ بحارالانوار ، ج 44 ، ص 393 . ( 2 ) . احزاب ، 23 . ( 3 ) . اقبال الاعمال 7 ج 3 ، ص 76 - 77 . ( 4 ) . تسمية من قتل مع الحسين عليه السلام ، ش 89 . ( 5 ) . رجال الطوسى ، ص 80 . ( 6 ) . اقبال الاعمال ، ج 3 ، ص 79 . ( 7 ) . همان ، ص 346 . ( 8 ) . فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 36 ؛ نيز ر . ك تنقيح المقال ، ج 3 ، ص 215 .