پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه
278
پژوهشى پيرامون شهداى كربلا ( فارسي )
به وسيله دشمن ، پى گرديد و پس از آن شهيد شد . « 1 » صاحب روضة الشهداء ، شهادت او را در روز عاشورا ، به مشهور نسبت داده است . « 2 » برخى ديگر از مقتلنگاران همچون ابنشهرآشوب و سيّد محمّد بن ابوطالب موسوى ، نيز شهادت او را در روز عاشورا ، ذكر كردهاند . « 3 » صاحب ناسخ التواريخ مىگويد كه اميرمؤمنان هجده پسر داشته و نام دو تن از ايشان عمر بوده است ؛ يكى عمرالاكبر و ديگرى عمر الاصغر . مادر عمرالاصغر امحبيب ، دختر ربيعه است ، و مادر عمرالاكبر ، صهبا و كنيهاش ابوالقاسم يا ابوحفص است و او در كربلا به شهادت نرسيد . « 4 » از سخنان وى چنين برمىآيد كه آن عمر بن على كه در كربلا شهيد شده ، عمرالاصغر است . او سپس از قول برخى نقل مىكند كه عمر بن على در شب عاشورا ، كربلا را ترك كرد و در جواليق منزل گرفت و از اين رو فرزندان او را اولاد جواليق گفتهاند . ولى خود ، اين سخن را استوار ندانسته ، مىگويد كه به اتفاق همهء تاريخنويسان [ كه حضور عمر بن على را در كربلا ذكر كردهاند ] او در روز عاشورا به ميدان رفت و جهاد كرد . او سرانجام مىگويد : احتمال دارد كه عمر بن على نيز ، مانند حسن مثنى ، در ميان كشتگان ، مجروح افتاده و سپس از كربلا جان سالم به در برده باشد . « 5 » عمر بن قرظهء انصارى عمرو بن قرظه عمر بن قبرطهء انصارى عمرو بن قرظه عمر بن قرط انصارى عمرو بن قرظه
--> ( 1 ) . ذخيرة الدارين ، ص 165 . ( 2 ) . روضة الشهداء ، ص 330 ، كتابفروشى الاسلامية . ( 3 ) . مناقب آل ابى طالب ، ج 4 ، ص 116 ( نشر دارالاضواء ) تسلية المجالس ، ج 2 ، ص 206 ، 207 . ( 4 ) . ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 334 ، 336 . ( 5 ) . همان ، ص 336 .