مشهور است كه علىاكبر عليه السلام از امام سجاد عليه السلام بزرگ‌تر بوده است « 1 » و بسيارى از مورخان از او با لقب الاكبر ، ياد كرده‌اند . « 2 » ولى شيخ طوسى لقب او را الاصغر ، ذكر كرده و او را در شمار اصحاب امام حسين عليه السلام آورده است . « 3 » كنيه‌اش ابوالحسن است « 4 » و به نوشتهء محدث قمى از برخى روايات و زيارتنامه‌ها ، برمىآيد كه او ازدواج كرده و داراى فرزندانى نيز بوده است . « 5 » علىاكبر عليه السلام در شكل و شمايل و خلق و خو ، شبيه‌ترين مردم به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بود و منش و رفتارش ، اخلاق پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم را در خاطره‌ها زنده مىكرد و هرگاه اهل بيت عليهم السلام مشتاق ديدار جدشان رسول اللَّه صلى الله عليه و آله و سلم مىشدند ، به چهرهء او مىنگريستند . « 6 » او جوانى عالم ، وارسته ، رشيد و شجاع بود و از صفات انسانى و سجاياى اخلاقى والايى برخوردار بود . در زيارت‌نامهء حضرتش آمده است : سلام بر تو اى بسيار راستگوى درستكار ! اى [ انسان ] پاك و پاكيزه ! اى دوست مقرَّب [ خدا ] ! . . . چه گرامى است مقام تو ! و چه شرافتمندانه بود بازگشت تو [ به سوى او ] ! گواهى مىدهم كه خداوند از كوششت [ در راه خود ] قدردانى كرد و پاداشت را افزون ساخت و تو را به كنگره رفيع شرف رسانيد . و در غرفه‌هاى عالى [ بهشت ] جاى داد . همچنان كه از پيش بر تو منّت نهاد و تو را از اهل بيتى قرار داد كه رجس و پليدى را از آنان دور كرد و از آلودگىها كاملًا پاكشان ساخت . « 7 » علىاكبر عليه السلام در نهضت كربلا همراه و همگام پدر بود . پس از حركت شبانهء كاروان امام حسين عليه السلام از منزلگاه قصر بنىمقاتل ، « 8 » روى اسب ، چشمان حسين عليه السلام را خواب

--> ( 1 ) . اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 206 . ( 2 ) . على الاكبر ، مقرم ، ص 16 - 19 . ( 3 ) . رجال الطوسى ، ص 76 . ( 4 ) . كامل الزيارات ، ص 416 . ( 5 ) . نفس المهموم ، ص 285 - 286 . ( 6 ) . اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 206 ، 207 . ( 7 ) . مفاتيح الجنان ، ص 713 ( زيارت مخصوصه امام حسين عليه السلام در اول و نيمه رجب ) . ( 8 ) . از منزلگاه‌هاى بين راه مكه به كوفه .