پاك است ، برادرم حسين عليه السلام از بهترين نيكان و پس از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و على عليه السلام ، سرور هر كوچك و بزرگ است . دربارهء شهادت وى آورده‌اند : خَولى بن يزيد اصْبُحى « 1 » تيرى به پهلوى عثمان بن على عليه السلام زد از اسب به زمين افتاد ، آنگاه فردى از ابان بن حازم ( دارم ) وى را به شهادت رساند . « 2 » در زيارت ناحيه بر وى چنين درود فرستاده شده است : « السَّلامُ عَلى عُثْمانَ بْنِ أَمِيرِ الْمُؤمِنينَ سُمِّىَ عُثْمانَ بْنَ مَظْعُونٍ ، لَعَنَ اللّهُ رامِيَهُ بِالسَّهْمِ خوْلىَ بن يَزِيْدِ الأَصْبَحِّى الأَيْادِىَّ [ الأَبانِىَّ ] الدّارِمِىَّ » « 3 » درود بر عثمان بن على عليه السلام كه هم نام عثمان بن مظعون بود ، خدا تير زننده به وى خولى بن يزيد اصبحى ابانى دارمى را لعنت كند . عثمان بن فَرْوَهء غفارى عثمان ، فرزند فَرْوهء « 4 » غفارى است . برخى از معاصرين او را در زمرهء شهيدان كربلا قلمداد كرده‌اند . « 5 » ولى محمد مهدى شمس الدين احتمال داده كه وى ، همان قرّة بن ابى قرّهء غفارى باشد . « 6 »

--> ( 1 ) . خولى از دژخيمان كوفه و دشمنان اهل بيت بود . او در روز عاشورا پس از آنكه امام حسين عليه السلام در قتلگاه به زمين‌افتاد جلو آمد تا سر مطهر آن حضرت را از بدن جدا كند و سر امام حسين عليه السلام را به اتفاق حميد بن مسلم نزد ابن زياد به كوفه آورد . وقتى مختار قيام كرد گروهى را در پى خولى فرستاد آنها رفتند و خانهء وى را محاصره نمودند چون راه فرار را بر خود بسته ديد به ناچار خود را در زير سبدى در مستراح پنهان كرد به خانهء وى ريختند و از همسرش كه از دوستان اهل بيت بود و از آن روزى كه سر امام حسين عليه السلام به خانه آورده بود و در تنور جاى داد كينه‌اش در دل گرفته بود ، پرسيدند خولى كجاست ؟ وى با زبان گفت : از او خبرى ندارم ولى با دست جاى پنهان شدن وى را نشان داد . او را دستگير و نزد مختار آوردند . مختار گفت : اى ملعون ، عثمان و جعفر فرزندان على عليه السلام را كشتى و سر امام حسين عليه السلام را به كوفه آوردى . سپس فرمان داد ، تا او را در آتش افكندند و زنده زنده سوزاندند تا خاكستر گرديد . ( تاريخ طبرى ؛ ج 5 ، ص 453 ، 450 ، 455 ، 468 ، دارالمعارف و ج 6 ، ص 59 - 60 ، دارالمعارف ؛ ذخيرة الدارين ، ص 148 ؛ فرسان الهيجاء ج 1 ، ص 262 - 263 ) . ( 2 ) . مناقب ، ج 4 ، ص 116 . ( 3 ) . الاقبال بالاعمال الحسنه . . . ، ج 3 ، ص 75 ، بحار الانوار ، ج 45 ، ص 67 . ( 4 ) . عروة . ( نسخه‌اى از اقبال ، ج 3 ، ص 345 ؛ فرسان الهيجاء ، ج 1 ، ص 264 ؛ وسيلة الدارين ، ص 171 . ) ( 5 ) . انصار الحسين ، ص 119 ، الدار الاسلامية ؛ معجم رجال الحديث ، ج 11 ، ص 295 . با اندكى تفاوت . ( 6 ) . انصار الحسين ، ص 119 ، همانجا .