هروى از - يحيى بن سعيد از عبد اللّه بن دينار در مذمّت سخن گفتن ، چنين نقل كرده است : هيچ‌يك از صحابه و تابعين كتابت حديث نمىكردند ، بلكه تنها به اداى لفظى و اخذ حفظى روايات اكتفا مىكردند « 1 » . حتى خليفهء دوم - طبق نقل ابن سعد در الطبقات الكبرى - يك ماه در مورد اين‌كه در قبال سنت رسول اللّه چه كار بهترى كند ، فكر كرد تا به اين نتيجه رسيد و اعلام كرد كه هيچ‌يك از روايات رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم نبايستى ثبت شود « 2 » . بدين ترتيب سنت پيامبر كه بعد از قرآن مهم‌ترين منبع اسلامى است ، در طول تقريبا صد و پنجاه سال به دست قضا و قدر سپرده شد تا فراموشى ، تحريف و مرگ حافظان احاديث ، سرنوشت آن را تعيين كند « 3 » . اما از اين جريان ، گرايش و جهت‌گيرى اهل بيت عليهم السّلام ، استثنا مىشود ، چه ، روش آنها از همان عصر اوّل بر ثبت و تدوين آثار رسول گرامى اسلام بود . در تأييد اين مطلب روايات مستفيضه‌اى از آنها نقل شده مبنى بر اين‌كه نزد آنها كتاب مدون قطورى بوده كه در

--> ( 1 ) - همان ؛ سنن دارمى ، ج 1 ، ص 119 ، باب « من لم ير كتابة الحديث » . ( 2 ) - الطبقات الكبرى ، ابن سعد ، ج 3 ، ص 287 ، چاپ دار بيروت ، 1405 . ( 3 ) - اولين تدوين رسمى سنت رسول اللّه توسط محمد بن مسلم بن شهاب زهرى ( م 124 ه ) و به دستور عمر بن عبد العزيز انجام گرفت . از او نقل شده است : قبل از من كسى اين علم را مدوّن نكرد . اين كار در اوائل قرن دوم هجرى اتفاق افتاد . ر . ك : علوم الحديث و مصطلحه ، دكتر صبحى صالح ، ص 46 .