بنابراين اگر شورا از طرف پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم در سطح مطلوبى مطرح بود ، ديگر نصوص آن در انحصار ارباب سياست قرار نمىگرفت [ تا زير اغراض سياسى پنهان شود ] ، بلكه همگان آن را مىشنيدند و به طور طبيعى توسط صحابى عادى به دست ما مىرسيد ، همچنان‌كه در حال حاضر نصوص نبوى در مورد فضيلت امير المؤمنين على عليه السّلام و وصايت او توسط همين صحابه نقل شده [ و به دست ما رسيده ] است . چرا اين انگيزه‌هاى سياسى مانع نشد صدها حديث - توسط صحابه - از حضرت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم دربارهء فضيلت على عليه السّلام و وصايت و مرجعيت « 1 » او ، على رغم تعارض اين احاديث با گرايش حاكم آن زمان ، به ما برسد ، اما مقدار قابل ملاحظه‌اى از اين احاديث در ارتباط با نظريهء شورا به ما نرسد ؟ ! « 2 » .

--> ( 1 ) - رجوع شود به ضميمهء همين كتاب و همچنين مختصر تاريخ ابن عساكر ، ابن منظور ، ج 17 ، ص 354 و ج 18 ، ص 1 - 50 ؛ حلية الاولياء ، ابى نعيم ، ج 1 ، ص 66 ؛ الطبقات الكبرى ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 338 ؛ ينابيع المودة ، قندوزى ، ج 1 ، ص 62 ؛ السنن الكبرى ، نسائى ، ج 5 ، ص 128 . ( 2 ) - قابل توجه اين‌كه ، نويسندگان مسلمانى كه در مورد نظام حكومتى اسلام و يا مسألهء خلافت تحقيق كرده و تنصيصى و تعيينى بودن خلافت را مستبعد مىشمارند - على رغم صدها نصوص نبوى كه در اين زمينه وجود دارد - و در عوض با تمسك به قرآن در بعضى از موارد به نظام شورايى اعتماد كرده‌اند ، به