مىكردند . امام حسين عليه السلام در روز عاشورا با شناختنى كه از گسترش دشمن داشت ، نيروهايش را آرايش داد . « زُهَيْرِ بْنِ قين » را بر ميمنه و حبيب بن مظاهر را بر ميسره سپاه گماشت . « 1 » آنگاه با توجه به گسترش نيروهاى ابن سعد ، به اصحاب خود فرمود : گودالى همانند خندق ، در اطراف مقر سپاه حفر كنيد و آتشى در آن برافروزيد تا نبرد با دشمن ، از يك سو باشد . « 2 » امير مؤمنان عليه السلام به فرماندهانش دستور داد : « فَسَوُّوا صُفُوفَكُمْ كَالْبُنْيانِ الْمَرْصُوصِ وَ قَدِّمُوا الدَّارِعَ وَ اخِرُّوا الْحاسِرَ . » « 3 » و صفوف خود را چون بنايى محكم بنيان نهيد و افراد زره‌پوش را در صف مقدّم ونيروهاى بىزره را پشت سر آنان قرار دهيد . فرمان حضرت به اين‌گونه گسترش ، شايد بدين خاطر بوده است كه زره‌پوش‌ها سپرى براى محافظت افراد بىزره باشند . البته ممكن است اين دستور با توجه به نوع گسترش لشكريان دشمن صورت گرفته باشد ؛ زيرا معاويه دستور داده بود افراد زره‌پوش را جلو بيندازند و افراد بىزره را پشت سر آنان قرار دهند . « 4 » همچنين در يكى از فرمان‌هاى حضرت به

--> ( 1 ) - مقتل خوارزمى ، ج 2 ، ص 4 . ( 2 ) - همان ، ج 1 ، ص 24 ؛ مقتل مقرّم ، ص 265 ، مقتل ابىمخنف ، ص 113 . ( 3 ) - شرح ابن ابىالحديد ، ج 1 ، ص 483 ؛ كامل ابن اثير ، ج 3 ، ص 297 و وسائل الشيعه ، شيخ حرّ عاملى ، ج 11 ، ص 45 . ( 4 ) - شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 481 .