اصطلاح نظامى آغاز تاريك روشن مىگويند . البته اين مسأله در موقع غروب خورشيد نيز موجود است كه با مشخص بودن زمان آن مىتوان بهره‌بردارى لازم را به‌عمل آورد . حضرت امير عليه السلام در نبرد ذات‌السّلاسل صبر كرد تا سپيده دميد . پس از به‌جاى آوردن نماز صبح ، وقتى كه هوا به گرگ و ميش درآمد ، دستور حمله را صادر فرمود . سربازان بر دشمن يورش بردند و با غافلگير ساختن دشمن ، پيروزى را به‌دست آوردند . « 1 » خداوند از اين غزوه كه با يورش به مواضع دشمن در سپيده‌دم به پيروزى رسيد در قرآن چنين ياد مىكند : « وَالْعادِياتِ ضَبْحاً فَالْمُورِياتِ قَدْحاً فَالْمُغيراتِ صُبْحاً فَاثَرْنَ بِهِ نَقْعاً فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعاً » « 2 » سوگند به اسبان دونده ( مجاهدان ) درحالى كه نفس زنان به پيش مىروند . و سوگند به افروزندگان جرقهء آتش ( در برخورد سمهايشان با سنگهاى بيابان ) و سوگند به هجوم‌آوران سپيده دم ، كه گرد و غبار به هر سو پراكندند ، و ( ناگهان ) در ميان دشمن ظاهر شدند . 2 - 4 - مهتاب امروزه ، علاوه بر مشخص كردن زمان روشنايى و تاريكى - كه عامل اصلى آن خورشيد است - به علّت نبرد در شب و داشتن وسايل ديده‌بانى در شب ، بايد زمان طلوع و غروب ماه و مقدار روشنايى مهتاب نيز براى

--> ( 1 ) - بحارالانوار ، ج 21 ، ص 71 والارشاد ، شيخ مفيد ، ص 87 . ( 2 ) - عاديات ( 100 ) ، آيات 1 - 5 .