بازگشت مفتضحانه آنان شد ، وزيدن باد و طوفان شديد بود . ابوسفيان فرمانده سپاه مشركين ، از طوفانى كه ثبات آنها را به‌هم زد به‌عنوان عاملى مهمّ نام مىبرد . او وقتى كه دستور فرار را صادر كرد ، علل شكست لشكر احزاب را چنين مطرح مىكند : « اى گروه احزاب ! شما در اين جا ماندنى نيستيد ؛ زيرا حيوانات ( اسب‌ها و شترهاى شما ) هلاك گشته‌اند ، قحطى روآورده است و طايفهء بَنى قُرَيظه به ما خيانت كردند ؛ از آنها به ما آن رسيد كه خوش نمىداريم . و وزش طوفان شديد را مىبينيد كه چه به روز ما آورده است ، به خدا سوگند كه اردوگاه و خيمه‌هاى ما را لرزان و ناپايدار كرده و ديگ‌هاى ما استقرار ندارد . پس حركت كنيد كه من نيز در حال حركتم . » « 1 » خداوند متعال ، از اين طوفان به‌عنوان امداد غيبى ياد مىكند : « يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُو اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ اذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَارْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها » « 2 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، نعمت خدا را بر خود ياد كنيد . وقتى با دشمنى كه به قصد نابودى شما آمده بود ، روبه‌رو شديد ، ما طوفانى و نيروهايى را كه نمىديديد ، براى نابودى دشمنانتان به امداد شما فرستاديم . در نبرد جمل نيز ، امير مؤمنان على عليه السلام حمله را در انتظار وزش نسيم و باد ملايم به تأخير مىاندازد و به عمل رسول خدا صلى الله عليه و آله استناد مىنمايد .

--> ( 1 ) - المغازى ، ج 2 ، ص 490 . ( 2 ) - احزاب ( 33 ) ، آيهء 9 .