سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى
60
اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )
با شناختى كه امام حسن عليه السلام از حسّاسيّت و موقعيت استراتژيكى دو منطقهء مدائن و مسكِن داشت ، اين دو منطقه را مركز تجمّع نيروهايش قرار داد و اردوگاه نيروهاى رزمى را در آن دو بر پا كرد . در نزديكى مدائن خط سيرى قرار داشت كه عراق را به فارس و شهرهاى دنبالهء آن متّصل مىساخت و از لحاظ موقعيّت جغرافيايى تنها نقطهاى بود كه راههاى كوفه و بصره و ايران در آن جا به يكديگر مىپيوستند و از نظر ارزش نظامى ، سنگرى در برابر پيشامدهاى جنگ محسوب مىشد . امام حسن عليه السلام تصميم گرفت مدائن را به خاطر موقعيت حسّاس نظامىاش ، پايگاه عالى فرماندهى قرار دهد ، تا هم نيروهاى امدادى بتوانند از سه منطقهء نزديك به آن ، در آن جا گرد آيند و هم در پشت ميدان جنگ با معاويه و اهل شام - يعنى مسكِن - موضع گرفته باشد . اين دو اردوگاه هاشمى ( مدائن و مسكِن ) ، بيش از 15 فرسنگ با يكديگر فاصله نداشتند . اين يك تاكتيك جنگى نمونه و جالبى بود كه در اوضاع جنگى آن زمان ، هيچ نقشهاى جايگزين آن نمىشد . اين نقطه از نظر محصول زياد و آبشخورهاى نزديك و دشتهاى گستردهاش ، منطقهاى غنى و بىنيازى بود . به همين دليل ، محل مناسبى براى صفآرايى و جنگ بهشمار مىرفته است . « 1 » معابر وصولى معبر وصولى به قسمتى از زمين اطلاق مىشود كه به هدف يا عارضهء حسّاس ختم شده ، نيرويى با استعداد معيّن مىتواند در آن مانور نمايد .
--> ( 1 ) - صلح امام حسن عليه السلام ، شيخ راضى آلياسين ، ترجمه آيتا . . . خامنهاى ، ص 143 - 144 .